Аз-Зухруф сүрәсе — Аять 78

Сүзләр аңлатмасы:

• لَقَدْ جِئْنَاكُم بِالْحَقِّ — Без сезгә хак (хакыйкать) белән килдек, ягъни пәйгамбәрләр аша хак динне һәм ачык дәлилләрне ирештердек.
• كَارِهُونَ — нәфрәт итүчеләр, ачуланучылар, кабул итәргә теләмәүчеләр.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә кәферләргә һәм гөнаһлыларга, аларны шелтәләп, әйтә: "Без сезгә хак белән килдек", ягъни расүлләр аша хак динне, ачык аятьләрне һәм аңлаешлы дәлилләрне ирештердек. Ләкин сезнең күбегез бу хакны кабул итүдән баш тартты, аңа нәфрәт белән карады, чөнки хакка иярү өчен нәфесне тыю, дөньядагы теләкләрне чикләү һәм Аллаһыга буйсыну кирәк иде. Бу хәл аларның үзләренә зыян китерде, чөнки алар хакны кире кактылар һәм үзләренә Җәһәннәм газабын хәзерләделәр. Алар Җәһәннәмдә "Малик" исемле сакчыга: "Раббың безне үтерсен, безгә үлем бирсен", — дип дәшәчәкләр, әмма аларга: "Сез монда мәңге калачаксыз, сезгә үлем юк", — дип әйтеләчәк. Шуннан соң аларга шелтә итеп әйтеләчәк: "Без сезгә дөньяда хак белән килдек, әмма сезнең күбегез хакны нәфрәт итте".

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһы Тәгалә бәндәләренә һичкемне дәлилсез калдырмаган — һәрбарчасына пәйгамбәрләр һәм китаплар аша хакны аңлаткан, шуңа күрә кешенең һәрбере үз эше өчен җавап бирәчәк.
2. Хакны кабул итмәүнең сәбәбе — күп очракта нәфескә авыр килү, дөньяви теләкләргә бирелү, ә хак дин кешене чисталыкка һәм тәкъвалыкка өнди.
3. Кеше хакны ишеткәч, аңа карата мөнәсәбәте тикшереләчәк: ул аны кабул итәме, әллә кире кагамы? Бу аять кешеләрне хакка иярүдә тиз булырга һәм үз нәфесләренә каршы торырга өнди.
4. Җәһәннәмдәгеләрнең үлем сораулары аларның газапның авырлыгын күрсәтә, әмма аларга бернинди дә рәхәтлек юк — бу мөэминнәргә Аллаһының рәхмәтен һәм Җәннәт нигъмәтләрен кадерләргә өйрәтә.
5. Хак дингә нәфрәт белән карау — кешенең үзенә генә зыян китерә, чөнки Аллаһыга һәм Аның расүлләренә һичнинди зарар ирешми, ә кеше үзенең ахыретен боза.