Zuxruf surasi — Oyat 78

Kalimalarning ma'nolari:

• Jianokum: Biz sizlarga keldik (elchi va payg'ambarlar orqali).
• Bil-haqq: Haq bilan, ya'ni chin va to'g'ri din, aniq hujjat va dalillar bilan.
• Karihun: Yoqtiradiganlar, nafratlanuvchilar.

Tafsir:

Qiyomat kuni do'zaxga kirgan gunohkorlar azob-uqubatdan qutulish uchun do'zax qo'riqchisi Molikga murojaat qilib: "Ey Molik, Robbimiz bizni o'ldirsin, shunda bu azobdan xalos bo'lamiz", deydilar. Molik ularga: "Sizlar bu yerda abadiy qoluvchisizlar, bu yerdan chiqish yo'q", deb javob beradi. So'ngra ularga tanbeh tariqasida aytiladi: "Biz sizlarga haqni — ya'ni yolg'iz Allohga ibodat qilishni, payg'ambarlar orqali to'g'ri yo'lni olib keldik. Sizlarga hujjatlar, mo''jizalar va aniq dalillar bilan haqni bayon qildik. Lekin sizlarning ko'pchiligingiz haqni yoqtirmas edingiz, chunki unga ergashish nafsga og'ir kelar, dunyo lazzatlaridan voz kechishni talab qilardi. Shuning uchun sizlar haqdan yuz o'girdingiz va uni rad etdingiz. Endi esa bu azobga o'zingiz loyiq bo'ldingiz."

Foydalar:

• Haqni qabul qilishda nafsning istaklari to'siq bo'lmasligi kerak; inson o'z xohish-irodasini haqqa bo'ysundirishi lozim.
• Alloh taolo bandalariga haqni yetkazish uchun payg'ambarlar yuborib, uzr qoldirmagan; demak, har bir inson haqni o'rganish va unga amal qilish uchun mas'uldir.
• Haqdan nafratlanish insonni halokatga olib boradi; shuning uchun haqni sevish va uni qabul qilish — najot yo'lidir.
• Bu oyat mo'minlarga haq yo'lida sabr qilishni va haqni qabul qilmaganlarga rahm-shafqat bilan da'vat qilishni o'rgatadi, chunki ularning oxirati og'ir bo'ladi.