Zuxruf surəsi — Ayə 86

Sözlərin izahı:

• يَمْلِكُ (yəmliku): Sahib olmaq, malik olmaq, gücü çatmaq.
• الشَّفَاعَةَ (əş-şəfaə): Şəfaət — başqası üçün Allahdan bağışlanma diləmək, onun üçün Allah dərgahında vasitəçilik etmək.
• مَن شَهِدَ بِالْحَقِّ (mən şəhidə bil-həqq): Haqqa şahidlik edən, yəni Allahın birliyini qəlbən təsdiq edib dili ilə söyləyən kimsə.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala müşriklərin batil inancını puç edir. Müşriklər Allahdan başqa bütlərə, heykəllərə və ya bəzi məxluqlara ibadət edirdilər və güman edirdilər ki, onlar qiyamət günü Allah yanında onlara şəfaət edəcəklər. Allah buyurur ki, onların Allahdan başqa yalvarıb çağırdıqları o varlıqlar heç bir şəfaətə malik deyillər — nə özləri üçün, nə də başqaları üçün. Onlar nə zərər, nə də fayda verə bilərlər.

Lakin burada bir istisna vardır: yalnız haqqa şahidlik edənlər — yəni "Allahdan başqa ilah yoxdur" deyə qəlbən inanıb dili ilə təsdiqləyənlər — şəfaət edə bilərlər. Bu şəfaət isə onların öz gücləri ilə deyil, yalnız Allahın onlara verdiyi izinlə olacaqdır. Bu şahidlik edənlər arasında İsa peyğəmbər, Üzeyr və mələklər kimi Allahın seçilmiş qulları vardır. Onlar haqqı bilərək, şüurlu şəkildə şahidlik etmişlər — qəlbləri ilə dərk edib dilləri ilə söyləmişlər.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: şəfaət yalnız Allahın izni ilə və yalnız haqqa şahidlik edənlər vasitəsilə mümkündür. Heç bir büt, heç bir heykəl, heç bir məxluq Allahın izni olmadan heç kimə şəfaət edə bilməz. Bu isə bizi tək Allaha yönəlməyə, yalnız Ona ibadət etməyə və Onun birliyinə qəlbən şahidlik etməyə dəvət edir.

Ey insan! Bil ki, sənin ən böyük sərvətin "La ilahə illəllah" kəlməsini qəlbən dərk edib dili ilə söyləməkdir. Bu şahidlik sənin qurtuluş yolundur. Allahın izni ilə peyğəmbərlər, sadiq qullar və mələklər şəfaət edəcəklər — amma bu şəfaət yalnız iman və ixlas sahibləri üçündür. Gəl, qəlbini təmizlə, dilini haqqın şahidliyi ilə bəzə və yalnız Allaha sığın. Çünki əsl güc, əsl şəfaət və əsl qurtuluş yalnız Onun əlindədir.