Аз-Зухруф сүресі — Аят 86

1. Сөздердің мағынасы:

• يَمْلِكُ: иелену, қолында болу, билік ету.
• يَدْعُونَ: шақырады, сиынады, табынады.
• الشَّفَاعَةَ: шапағат, яғни біреудің атынан Аллаһтан кешірім сұрау.
• شَهِدَ بِالْحَقِّ: шындыққа куәлік етті, яғни Аллаһтың бірлігін және Мұхаммедтің (с.а.с.) пайғамбарлығын мойындады.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала мүшріктердің өздері құлшылық етіп жүрген пұттары мен тәңірлерінің Аллаһтың алдында шапағат етуге қабілетсіз екенін хабарлайды. Олар «біздің пұттарымыз бізге шапағат етеді» деп ойлаған болатын. Алайда бұл ойларының негізсіз екендігі айтылады. Шапағат ету — тек Аллаһтың рұқсатымен ғана жүзеге асатын нәрсе, және оған тек шындыққа куәлік еткен, яғни Аллаһтың бірлігін және пайғамбардың хақтығын жүрегімен біліп, тілімен айтқан адамдар ғана қол жеткізе алады. Бұл жерде Иса, Ұзайыр және періштелер сияқты Аллаһтан өзгеге құлшылық етілген, бірақ өздері шындыққа куәлік еткен пенделер туралы айтылуы мүмкін. Олар Аллаһтың рұқсатымен шапағат ете алады, өйткені олар шындықты біліп, соған куәлік еткен. Ал пұттар мен бұттар болса, олар ешнәрсені білмейді, ести алмайды, сөйлей алмайды, сондықтан олардың шапағат етуі мүмкін емес.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Шапағат ету тек Аллаһтың құзырында екенін білу — бұл Аллаһтың құдіретінің шексіздігін және пенделердің әлсіздігін мойындауға жетелейді.
• Шындыққа куәлік ету, яғни иман мен таухидті білу және мойындау — шапағатқа қол жеткізудің шарты екенін түсіну.
• Пұттар мен Аллаһтан өзгеге сиынудың пайдасыз екенін білу — бұл адамды тек Аллаһқа ғана құлшылық етуге бағыттайды.
• Ислам дінінің ақиқаттығы мен айқындығын көру — өйткені ол адамды адасушылықтан сақтап, тура жолға бастайды.
• Құранның терең мағынасы мен даналығын түсіну — бұл адамның жүрегін иманға бекітіп, Аллаһқа деген сүйіспеншілігін арттырады.