Ад-Духан сүресі — Аят 13

1. Сөздердің мағынасы:

• أَنَّىٰ — қалай, қайдан, қандай жолмен деген мағынада.
• الذِّكْرَىٰ — еске алу, ғибрат алу, тәубеге келу, ойлану.
• رَسُولٌ مُّبِينٌ — ашық-айқын елші, яғни пайғамбар (Мұхаммед ﷺ).

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала азап келген соң иман келтіреміз деп айтқан адамдардың бұл сөзінің қабыл болмайтынын хабарлайды. Олар азапты көрген кезде ғана естеріне түсіп, тәубеге келуге асығады. Бірақ бұл кезде тәубе есігі жабылып қойған болатын. Сондықтан Аллаһ оларға: «Олар қалайша енді ғибрат алып, еске алады?» — деп сұрақ қояды. Өйткені оларға бұрыннан-ақ ашық-айқын бір елші келген еді. Ол — Мұхаммед ﷺ. Ол Аллаһтың дінін, хақ жолды анық баяндап, дәлелдерін көрсетті. Олар оның шыншылдығын, сенімділігін, адалдығын жақсы білді. Бірақ олар оған сенудің орнына бет бұрып, «оны бір адам үйретті», «ол бақсы», «ол жынды» деп айыптады. Енді азап келген соң айтқан имандарының ешбір пайдасы болмайды. Себебі иман мен тәубе — азап келмей тұрып, еркіндік пен мүмкіндік бар кезде қабыл болады. Азапты көрген соң айтылған сөз — шын жүректен шыққан иман емес, құтылу үшін айтылған амалсыз сөз ғана.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Уақытында иман келтіру — адамға өмірінде мүмкіндік бар кезде Аллаһқа бет бұру керек. Азап келген соң немесе өлім жеткен соң тәубе қабыл болмайды.
• Пайғамбардың ﷺ ашық-айқын келгені — Аллаһ адамдарды адастырмай, анық жол көрсетіп, дәлелмен жіберген. Бұл — Аллаһтың рақымы мен әділдігінің белгісі.
• Ғибрат алудың құндылығы — адам өзіне келген хақты тез қабылдап, ойланып, тәубеге келуі керек. Кешігу — өкінішке әкеледі.
• Исламның қарапайымдылығы мен айқындығы — дін анық, түсінікті, адамды шатастырмайды. Ол — адам баласын жақсылыққа, тура жолға шақыратын нұр.
• Құранның тереңдігі — бір аятта өткен қауымдардың халі арқылы бізге үлкен сабақ беріледі: хақты естіп, біле тұра бет бұру — үлкен қателік. Ал хақты қабылдап, бойсұну — бақыттың кілті.