سوره دخان — آیه 30

معانی کلمات:

• نجّینا: نجات دادیم، رهایی بخشیدیم.
• العذاب المهین: عذاب خوارکننده و ذلتبار.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه یکی از نعمتهای بزرگ خود را بر بنیاسرائیل یادآوری میکند؛ اینکه آنان را از عذاب خوارکنندهای که فرعون و قومش بر آنان تحمیل کرده بودند، رهایی بخشید. این عذاب شامل کشتن پسرانشان، بهکارگیری زنانشان برای خدمت و بردگی، و تحمیل کارهای طاقتفرسا و خستهکننده بود. فرعون برای تضعیف بنیاسرائیل و جلوگیری از تولد نجاتدهندهای که از بنیاسرائیل ظهور میکرد، پسران تازه متولد شده را به قتل میرساند و زنان را زنده نگه میداشت تا به خدمت گرفته شوند. این عذاب چنان ذلتبار و سخت بود که خداوند آن را «مهین» (خوارکننده) توصیف کرده است. نجات بنیاسرائیل از این وضعیت، نشانهای از قدرت الهی و تحقق وعده خداوند به آنان بود، تا در برابر فرعون که خود را ربّ اعلی میپنداشت، شکست سختی رخ دهد و بنیاسرائیل شاهد نصرت الهی باشند.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند همواره یاور مظلومان است و بندگان مؤمن خود را از چنگال ظالمان نجات میدهد، حتی اگر ظلم و ستم سالها ادامه داشته باشد.
• نجات بنیاسرائیل از عذاب فرعون، نمونهای از سنت الهی در حمایت از مستضعفان است که به مسلمانان امید میدهد در برابر ظلم و ستم، به خدا توکل کنند و صبر پیشه گیرند.
• این آیه یادآور اهمیت شکرگزاری از نعمتهای الهی است؛ چرا که بنیاسرائیل پس از نجات، بهجای شکر، ناسپاسی کردند و این درس بزرگی برای مؤمنان است که نعمتهای خدا را فراموش نکنند.
• قدرت فرعون و ظالمان هر چقدر هم بزرگ باشد، در برابر اراده الهی ناچیز است؛ پس مؤمنان نباید از قدرت ظاهری ستمگران هراس داشته باشند.