Аль-Джасия сүрәсе — Аять 21

Сүзләрнең мәгънәләре:

• اجْتَرَحُوا — үзләре эшләп тапканнар, кәсеп иткәннәр (ягъни гөнаһларны үз ихтыярлары белән эшләгәннәр).
• السَّيِّئَاتِ — яман эшләр, гөнаһлар, көферлек гамәлләре.
• سَوَاءً — тигез, бертигез.
• مَّحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ — аларның яшәүләре һәм үлемнәре.
• سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ — аларның хөкемнәре никадәр яман, бик начар хөкем итәләр.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бу аятьтә көферлек һәм гөнаһ эшләүчеләрнең уйларын төзәтә. Алар, әйә, чыннан да үзләрен иман китереп, изге гамәлләр кылган мөэминнәр белән бертигез дәрәҗәдә дип уйлыйлармы? Ягъни аларның яшәүләре дә, үлемнәре дә мөэминнәрнекенә охшаш булыр, дип хисәплиләрме?

Әлбәттә, аларның бу хөкеме бөтенләй хата! Чөнки дөньяда иман китерүче белән көферлек итүче, гөнаһ эшләүче кайбер яктан охшаш булсалар да (мәсәлән, икесе дә ашый, эчә, яши, үлә), аларның ахыргы урыннары бөтенләй төрле. Мөэминнәрнең тормышы иман һәм изге гамәлләр белән үтә, ә көферләрнең тормышы гөнаһлар һәм Аллаһыга каршы килү белән уза. Үлемнән соң аларны бөтенләй башка хәл көтә: мөэминнәр — җәннәт нигъмәтләренә ирешерләр, ә гөнаһ эшләүчеләр — җәһәннәм газабына дучар булырлар.

Аллаһы Тәгалә аларның бу ялгыш уйларын гаепләп: "Сәүә, мә яхшы хөкем итәләр!" — дип әйтә. Ягъни аларның яхшылар белән яманнарны бертигез дәрәҗәгә куйган хөкемнәре бик начар, акылсызлык һәм наданлык эше.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Гамәлләрнең нәтиҗәсе аерылып торачак — Аллаһы Тәгалә беркайчан да яхшылар белән начарларны, мөэминнәр белән кәферләрне бертигез хөкем итми. Һәркем үз гамәленә күрә җавап бирәчәк.
2. Дөньядагы охшашлык алдау булырга мөмкин — Кешеләр дөньяда тышкы яктан охшаш булсалар да, аларның эчке хәле, иманы һәм гамәлләре аларны аерып торачак. Ахыргы хисапта һәркем үз юлының нәтиҗәсен күрер.
3. Гөнаһлардан читләшергә кирәк — Бу аять безне гөнаһ эшләүдән сакланырга өнди, чөнки гөнаһлар кешене Аллаһы рәхмәтеннән ераклаштыра һәм аны мөэминнәрдән аерып куя.
4. Аллаһының гаделлеге — Аллаһы Тәгалә гаделлек белән хөкем итә: һәркемгә үзенең эше буенча әҗер яки газап бирә. Бу безне Аллаһының гаделлегенә ышанырга һәм Аның хөкеменә риза булырга өйрәтә.
5. Иман һәм изге гамәлләр — котылу юлы — Мөэминнәрнең дәрәҗәсе югары, чөнки алар иман китергән һәм изге гамәлләр кылган. Без дә шушы юлны сайларга тиешбез.