Sure Câsiye — Ayet 21

Kelime Anlamları:

• İcterahû (اجترحوا): Kazandılar, işlediler, elde ettiler.
• Seyyiat (السيئات): Kötülükler, günahlar, inkâr ve isyanlar.
• Sivâen (سواء): Eşit, denk, birbirine benzer.
• Mahyâhüm (محيا هم): Onların hayatı, yaşayışları.
• Memâtühüm (مماتهم): Onların ölümü, ölüm hâlleri.
• Sâe (ساء): Ne kötü, ne çirkin.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, inkâr eden ve günah işleyen kimselerin yanlış bir zannını çürütmektedir. Onlar, dünya hayatında kendilerinin müminlerle aynı nimetlere sahip olduklarını görünce, âhirette de durumlarının aynı olacağını, yani müminlerle eşit tutulacaklarını sanmışlardı. Oysa bu, son derece yanlış ve çirkin bir düşüncedir.

Allah Teâlâ buyuruyor ki: O kötülükleri işleyenler, yani peygamberleri yalanlayan, Rablerinin emrine karşı gelen ve O'ndan başkasına kulluk edenler, bizim onları iman edip sâlih ameller işleyen, Allah'a ihlasla kulluk eden müminlerle bir tutacağımızı mı sandılar? Onların hayatları ile ölümleri bir olacak mı zannettiler?

Hâlbuki durum hiç de onların sandığı gibi değildir. Dünyada mümin ile kâfir bazen aynı imkânlara sahip olabilir; rızık, sağlık, hastalık gibi konularda eşit görünebilirler. Ancak âhirette işler tamamen değişecektir. Müminin sonu cennet, kâfirin sonu cehennemdir. Ölüm anında ve kabir hayatında da bu fark ortaya çıkacaktır. Mümin, imanla ve huzurla ölürken; kâfir, inkârı ve günahları yüzünden azap içinde can verecektir. Dirilişten sonra ise birisi ebedî nimetlere, diğeri ebedî azaba gidecektir.

Allah Teâlâ bu âyetin sonunda, böyle bir eşitlik düşüncesini dile getirenlerin hükmünün ne kadar kötü olduğunu bildirmektedir: "Ne kötü hüküm veriyorlar!" Çünkü onlar, âdil olan Allah'ın hikmetini takdir edememişler, iyilik ile kötülüğü, iman ile küfrü bir tutmuşlardır. Bu, akıl ve adaletle bağdaşmayan bir yaklaşımdır.

Davet ve İbret Yönü:

Ey insan! Sakın bu dünyanın aldatıcı görüntüsüne kapılma. İnsanların dünyadaki konumlarına bakıp da âhiretteki durumlarını kıyaslama. Unutma ki asıl ölçü, Allah katındaki değerdir. İman ve sâlih amel, insanı yücelten tek şeydir. Kötülükler içinde yüzen bir kimse, ne kadar dünyada rahat görünse de, âhirette müminlerle asla bir tutulmayacaktır. Bu, Allah'ın adaletinin bir gereğidir. Öyleyse sen, imanını güçlendir, amellerini sâlih kıl ve Allah'ın rızasını kazanmaya çalış. Çünkü gerçek hayat, ölümden sonraki hayattır. Orada herkes, yaptıklarının karşılığını görecektir.