جاثیہ سۈرىسى — ئايەت 25

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• ﴿تُتْلَىٰ﴾: ئوقۇپ بېرىلسە، تىلاۋەت قىلىنسا.
• ﴿آيَاتُنَا﴾: بىزنىڭ ئايەتلىرىمىز، يەنى قۇرئان كەرىمدىكى ئايەتلەر.
• ﴿بَيِّنَاتٍ﴾: ئوچۇق-ئاشكارا، ھەقىقىيىتى ئېنىق بولغان.
• ﴿حُجَّتَهُمْ﴾: ئۇلارنىڭ باھانىسى، دەلىلى.
• ﴿ائْتُوا﴾: كەلتۈرۈڭلار، تىرىلدۈرۈڭلار.
• ﴿بِآبَائِنَا﴾: بىزنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىمىزنى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە قىيامەت ۋە ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان مۇشرىكلارنىڭ ھالىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلارغا قۇرئان كەرىمنىڭ ئوچۇق-ئاشكارا، ھەقىقىيىتى ئېنىق بولغان ئايەتلىرى ئوقۇپ بېرىلگەندە، ئۇلار ھەقىقەتنى ئاڭلاشقا ۋە ئۇنىڭغا ئەقىل يۈرگۈزۈشكە تەييار بولمايدۇ. ئۇلارنىڭ قولىدا ھەقىقەتنى رەت قىلىدىغان ھېچقانداق كۈچلۈك دەلىل ياكى باھانە يوق ئىدى. ئۇلار پەقەت پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ۋە مۇئمىنلەرگە: «ئەگەر سىلەر ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىمىز دېگەن دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار، ئۇنداقتا بىزنىڭ ئۆلۈپ كەتكەن ئاتا-بوۋىلىرىمىزنى تىرىلدۈرۈپ كەلتۈرۈڭلار» دېيىشتىن باشقا ھېچقانداق دەلىل-باھانە كەلتۈرەلمىدى.

بۇ ئۇلارنىڭ ھەقىقەتكە ئەمەس، بەلكى ئۆزىنىڭ ھاۋايى-ھەۋەسى ۋە ئەنئەنىسىگە ئەگىشىپ، ھەقىقەتنى قەستەن ئىنكار قىلغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇلارنىڭ بۇ سوئالى ھەقىقەتنى ئىزدەش ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى مۇجادىلە قىلىش ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ئاجىزلاشتۇرۇش ئۈچۈن ئوتتۇرىغا قويۇلغان ئىدى. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق دەۋادا ئوچۇق دەلىل-پاكىت تەلەپ قىلىدۇ، ئەمما بۇ مۇشرىكلارنىڭ تەلىپى ھەقىقەتنى ئىزدەش ئەمەس، بەلكى ئىنكار قىلىش ۋە تەرسالىق قىلىش ئىدى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت شۇكى، ھەقىقەت ئوچۇق-ئاشكارا بولغان تەقدىردىمۇ، تەكەببۇر ۋە ئىنكارچى كىشىلەر ئۇنى قوبۇل قىلمايدۇ. ئۇلار ھەر قانداق باھانە بىلەن ھەقىقەتتىن قېچىشقا ئۇرۇنىدۇ. ئەمما مۇئمىن كىشى ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئاڭلىغاندا، قەلبىنى ئاچىدۇ، ئەقلىنى ئىشلىتىدۇ ۋە ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىدىغان، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغان ۋە باشقىلارنىمۇ ھەقىقەتكە چاقىرىدىغان سەمىمىي مۇئمىنلەردىن قىلسۇن.