سوره محمد — آیه 23

معانی کلمات:

• لَعَنَهُمُ: آنان را از رحمت خود دور کرد.
• فَأَصَمَّهُمْ: گوشهایشان را از شنیدن حق ناشنوا ساخت.
• أَعْمَىٰ أَبْصَارَهُمْ: چشمهایشان (دیدههایشان) را کور گردانید.

تفسیر آیه:

این گروه که پیشتر توصیف شدند — همان مفسدان در زمین و برندگان پیوند خویشاوندی — کسانی هستند که خداوند آنان را از رحمت خود دور کرده است. به سبب این دوری از رحمت، گوشهایشان را از شنیدن حق ناشنوا ساخته است، به گونهای که سخنان هدایتگر و پندآموز را نمیشنوند و از آنها بهرهای نمیبرند. همچنین دیدههایشان را کور گردانیده است، نه بدان معنا که ظاهراً نمیبینند، بلکه بصیرت و بینش آنان را از کار انداخته تا حجتهای روشن الهی را درک نکنند و راه هدایت را بازنیابند. این ناشنوایی و نابینایی، نتیجه طبیعی لجاجت و فساد آنان است؛ زیرا آنان با وجود دیدن نشانههای حق، رویگردان شدند و خداوند نیز دلهایشان را مهر زد و آنان را در گمراهی رها کرد.

فواید و پیامهای آیه:

• دوری از رحمت خداوند، بزرگترین زیان برای انسان است و نتیجه آن، از دست دادن توانایی درک حقایق است.
• گناه و فساد، پردهای بر دل و چشم انسان میافکند و او را از دیدن راه درست بازمیدارد.
• خداوند هرگز کسی را بدون دلیل از رحمت خود دور نمیکند؛ بلکه این اعمال ناپسند خود انسان است که او را به این سرنوشت دچار میسازد.
• بریدن رحمت و ایجاد فساد در زمین، از گناهانی است که انسان را از رحمت الهی محروم میکند و باید از آن به شدت پرهیز کرد.
• این آیه هشداری است برای مؤمنان که همواره مراقب اعمال خود باشند و با توبه و بازگشت به سوی خدا، از قرار گرفتن در زمره این گروه بپرهیزند.