Muhammad surasi — Oyat 24

Kalimalarning ma'nolari:

• Yatadabbarūn: Chuqur o'ylab, tafakkur qiladilar.
• Aqfāluhā: Qalblarning qulflari, ya'ni ularning qalblari muhrlangan va yopiq.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo insonlarni Qur'onni chuqur tafakkur bilan o'qishga, uning ma'no va hikmatlarini anglab yetishga chorlamoqda. Savol tarzida keltirilgan bu so'z, aslida, munofiqlar va iymondan yuz o'girgan kimsalarni tanbeh qilish uchundir. Ular nega Qur'on oyatlarini o'ylab, undagi pand-nasihatlarni qabul qilmaydilar? Agar ular chin dildan tafakkur qilsalar, Qur'on ularni har bir yaxshilikka yetaklar, har bir yomonlikdan qaytarar edi.

So'ngra Alloh taolo ularning holatini bayon qilib, "yoki ularning qalblariga qulflar tushganmi?" deydi. Ya'ni, ularning qalblari muhrlangan, qulflangan bo'lib, unga hech qanday nasihat, ogohlantirish va hidoyat yetib bormaydi. Bu qulflar ularning o'z gunohlari, jaholat va iymondan yuz o'girishlari tufayli paydo bo'lgan. Shuning uchun ham ular Qur'onni o'qisalar ham, undan foyda olmaydilar, chunki qalblari yopiq.

Foydalar:

• Qur'onni o'qishning asosiy maqsadi — uni tushunish va undan saboq olishdir. Faqat til bilan o'qish kifoya emas, balki qalb bilan tafakkur qilish lozim.
• Qalblarning qulflanishi insonning o'z amallari tufaylidir. Gunoh va iymondan yuz o'girish qalbni qattiqlashtiradi va haqiqatni qabul qilishdan to'sadi.
• Bu oyat musulmonlarni Qur'on bilan muntazam shug'ullanishga, uning ma'nolarini o'rganishga va hayotda qo'llashga undaydi. Qur'on har bir yaxshilikning kalitidir.
• Alloh taoloning rahmati shundaki, U bandalarini doimo hidoyatga chorlaydi va ularning qalblari ochiq bo'lishini istaydi. Kimki Qur'onga yuzlansa, Alloh uning qalbini yoritadi va haqiqatni anglash imkonini beradi.