فتح سۈرىسى — ئايەت 21

1) لۇغەتتىكى ئىزاھات:

• وَأُخْرَىٰ: يەنە بىر (ئۇرۇش ئولجىسى ياكى غەلىبە).
• لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْهَا: سىلەر ئۇنىڭغا قادىر بولالمىدىڭلار، يەنى ھازىرچە ئۇنى ئېلىشقا كۈچۈڭلار يەتمىدى.
• قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا: ئاللاھ ئۇنى ئۆز ئىلمى ۋە قۇدرىتى بىلەن قورشاپ تۇرماقتا، يەنى ئۇ ئاللاھنىڭ ھۆكۈمرانلىقى ۋە ئىلمى ئاستىدا.
• قَدِيرًا: ھەممە نەرسىگە قادىر، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن قېچىپ قۇتۇلالمايدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە يەنە بىر ئۇلۇغ نېمەتنى ۋەدە قىلىدۇ — ئۇ شۇنداق بىر غەلىبە ۋە ئولجىكى، ئۇنىڭغا ئۇلار ھازىرچە قادىر بولالمايدۇ، ئۇنىڭغا ئېرىشىش ئۈچۈن كۈچ-قۇدرىتى يەتمەيدۇ. لېكىن ئاللاھ تائالا ئۇنى ئۆز ئىلمى، ئىرادىسى ۋە قۇدرىتى بىلەن ئاللىبۇرۇن قورشاپ، ئۇنىڭ ۋاقتىنى بەلگىلەپ قويغان. بۇ يەردە ئىشارە قىلىنغان غەلىبە خەيبەر غەلىبىسىدىن كېيىن كېلىدىغان يەنە بىر ئۇلۇغ فەتح بولۇپ، بەزى مۇپەسسىرلەر بۇنىڭ فارس ۋە رۇم زېمىنلىرىنىڭ پېتىشى، يەنە بەزىلىرى مەككەنىڭ پېتىشى دەپ چۈشەندۈرگەن. قانداقلا بولمىسۇن، بۇ ئايەت مۇئمىنلەرگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى: ئاللاھ بەرگەن ۋەدە چوقۇم ئەمەلگە ئاشىدۇ، ھەتتا ئۇنىڭغا ئېرىشىش ئۈچۈن ئادەمنىڭ كۈچى يەتمىگەن تەقدىردىمۇ، ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ئۇنىڭغا يېتىدۇ. ئاللاھ ھەممە نەرسىگە قادىردۇر، ھېچ نەرسە ئۇنىڭ ئىرادىسىدىن ھالقىپ ئۆتەلمەيدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنداق بىر چوڭقۇر ئىبرەت بېرىدۇكى: بىز پەقەت ئاللاھقا تايىنىپ، ئۇنىڭ ۋەدىسىگە ئىشەنسەك، ئۇ بىزگە ئويلاپمۇ يەتمىگەن غەلىبە ۋە نېمەتلەرنى ئاتا قىلىدۇ. ئاللاھنىڭ قۇدرىتى چەكسىز، ئۇنىڭ ئىلمى ھەممە نەرسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. شۇڭا مۇئمىن كىشى ھەرگىز ئۈمىدسىزلىككە چۆكمەسلىكى، بەلكى ئاللاھنىڭ ۋەدىسىگە ئىشىنىپ، سەۋر-قەنائەت بىلەن ئىلگىرىلىشى كېرەك.

3) دەۋەت ۋە نەسىھەت:

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ چەكسىزلىكىنى ۋە ئۇنىڭ ۋەدىسىنىڭ ھەقىقىيلىكىنى ئەسكەرتىدۇ. بىز ھازىر قانداقلا قىيىنچىلىق ۋە سىناقلارغا دۇچ كەلسەك، ئاللاھ بىزگە ياردەم قىلىشقا قادىردۇر. ئۇ بىزگە بىلگەن-بىلمىگەن نۇرغۇن غەلىبە ۋە نېمەتلەرنى ۋەدە قىلغان. شۇڭا ئاللاھقا بولغان ئىشەنچىمىزنى مۇستەھكەم قىلايلى، ئۇنىڭ ۋەدىسىگە ئىشىنىپ، سەۋر-قەنائەت بىلەن ئىلگىرىلەيلى. ئاللاھ ھەممە نەرسىگە قادىردۇر، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسە قىيىن ئەمەس. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي غەلىبە ۋە نېمەتلەرگە ئېرىشتۈرسۇن!