Moida surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• يَخَافُونَ — Allohdan qo‘rqadigan, Uning azobidan cho‘chiydigan.
• أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا — Alloh ularga imon va sabr bilan ne’mat bergan.
• الْبَابَ — shahar darvozasi.
• غَالِبُونَ — g‘olib keluvchilar, ustun bo‘luvchilar.
• تَوَكَّلُوا — ishonib, suyaning, ishni Unga topshiring.

Tafsir:

Muso alayhissalom qavmini Allohning buyrug‘i bilan qudratli va zo‘ravon qavm (jobbarlar) ustiga jihodga chorlaganlarida, Allohdan qo‘rqadigan va Uning azobidan hazar qiladigan, Alloh ularni imon va toatga muvaffaq qilgan ikki kishi — ba’zi rivoyatlarga ko‘ra, Yusha' ibn Nun va Kalab ibn Yuqanno — qavmlarini dalda berib, shunday dedilar: "Sizlar qo‘rqib, orqaga chekinmanglar. Ularning shahriga darvozadan kiringlar. Qachonki darvozadan ichkariga kirsangiz, Allohning yordami bilan ular ustidan g‘olib bo‘lasizlar. Chunki Alloh mo‘minlarga yordam berishni va’da qilgan. Bas, Allohning va’dasiga ishonib, Unga tavakkal qilinglar — agar haqiqiy imon keltirgan bo‘lsangiz. Zero, imonning taqozosi Allohga suyanish va Unga ishonishdir. Ular bu so‘zlari bilan qavmni jasoratga, sabrga va Allohning buyrug‘iga bo‘ysunishga undadilar hamda g‘alaba Allohning izniga bog‘liqligini, ammo sabablarga amal qilish zarurligini uqtiradilar."

Foydalar:

• Allohga chin dildan imon keltirgan inson hech qachon qo‘rqoqlik qilmaydi; u Allohning yordamiga ishonadi va dushmanning kuch-qudratiga emas, balki Allohning va’dasiga qaraydi.
• G‘alaba va muvaffaqiyat faqat Allohning izni bilan bo‘ladi, lekin bu sabablarni qo‘llashdan to‘xtatmasligi kerak — sabablarga amal qilish ham tavakkalning bir qismidir.
• Tavakkal qilish — imonning belgisi va uning amalda namoyon bo‘lishidir. Kim Allohga tavakkal qilsa, Alloh unga kifoya qiladi.
• Haqiqiy yetakchilar o‘z qavmlarini qiyin paytlarda ruhlantirib, ularni Allohning yo‘lida jasoratga chorlaydilar va umidsizlikka tushishdan saqlaydilar.
• Alloh taolo taqvodor va Unga suyangan bandalarini hech qachon yolg‘iz qoldirmaydi va ularni dushmanlar ustidan g‘olib qiladi.