Qof surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• Bāsiqāt – baland, uzun bo‘yli (xurmo daraxtlari).
• Tol‘ – xurmo mevasining dastlabki ko‘rinishi, ya’ni g‘ujumi chiqishidan oldingi bosqichi.
• Nadīd – bir-birining ustiga qatma-qat terilgan, zich va uyum-uyum.

Tafsir:

Alloh taolo yomg‘ir suvi orqali yerdan turli xil o‘simliklarni, jumladan, xurmo daraxtlarini ham o‘stirib chiqarishini eslatadi. Bu daraxtlar nihoyatda baland bo‘yli bo‘lib, ularning shoxlari osmonga cho‘ziladi. Ularning "tol‘"i – ya’ni mevasining dastlabki paydo bo‘lgan g‘ujumlari – bir-birining ustiga qatma-qat, zich va tartibli holda joylashgan. Bu manzara Allohning qudratini va yaratishdagi go‘zalligini namoyon etadi. Xurmo daraxti o‘zining balandligi, mevasining shirinligi va foydaliligi bilan insonlar uchun ulkan ne’matdir. Ushbu oyatda Alloh taolo yomg‘ir suvi orqali o‘simliklarni, xususan, xurmoni o‘stirishini zikr qilib, insonlarni Uning qudrati haqida fikr yuritishga chorlaydi.

Foydalar:

• Ushbu oyatdan o‘rganamizki, Alloh taolo yomg‘ir suvi orqali yerdan turli xil ne’matlarni, jumladan, xurmo kabi foydali mevalarni o‘stirib chiqaradi. Bu insonlarga Allohning rahmati va karamini eslatadi.
• Xurmo daraxtining balandligi va mevasining go‘zalligi Allohning yaratish san’atidagi mukammallikni ko‘rsatadi. Bu bizni Uning buyukligiga qoyil qolishga undaydi.
• Ushbu oyat tabiatdagi har bir narsada Allohning hikmati va qudrati borligini anglatadi. Shuning uchun insonlar tabiatga nazar solib, undan saboq olishlari kerak.
• Xurmo mevasi insonlar uchun oziq-ovqat va shifo manbai bo‘lib, bu Allohning bandalariga bo‘lgan cheksiz rahmatining yana bir belgisidir. Bu esa bizni shukr qilishga va Allohga yaqinlashishga chorlaydi.