Аз-Зарият сүресі — Аят 39

1. Сөздердің мағынасы:

• فَتَوَلَّىٰ: жүз бұрып, теріс айналды, бетін қайтарды.
• بِرُكْنِهِ: өзінің күш-қуатымен, тірегімен, яғни әскерімен және жақтастарымен. «Рукн» — бір нәрсенің мықты тірегі, тіреуіші дегенді білдіреді.
• سَاحِرٌ: сиқыршы, сиқыр жасаушы.
• مَجْنُونٌ: жынды, ақылынан адасқан.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала Мұса (ғ.с.) пайғамбарды Фиръаунға және оның қауымына ашық мұғжизалармен жіберді. Бұл мұғжизалар Алланың құдіретінің айқын дәлелі еді әрі азаптан қорқатындар үшін ғибрат болатын белгі еді. Алайда Фиръаун бұл шындыққа мойынсұнбай, өзінің күш-қуатына, әскеріне және билігіне масаттанып, иманнан бас тартты. Ол өзінің жақтастарымен және әскерімен бірге хақ жолдан жүз бұрып кетті. Себебі оның әскері мен жақтастары ол үшін ғимараттың тірегі сияқты еді — соларға сүйеніп, соларға арқа сүйеп, өзін қуатты санады.

Содан кейін Фиръаун Мұса (ғ.с.) туралы: «Ол — сиқыршы немесе жынды» деп айтты. Яғни ол пайғамбарды екі айыптың бірімен айыптады: не адамдарды сиқырлап, алдап жүрген сиқыршы, не ақылынан адасып, өзі айтып отырған нәрсенің мәнін түсінбейтін жынды деп сандады. Бұл — Фиръаунның хақты мойындамай, одан бет бұрып, Алланың елшісін жалған айыптаумен қаралауы еді.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Күш-қуатқа масаттану адасушылыққа әкеледі: Фиръаун өзінің әскері мен билігіне сеніп, хақты мойындамады. Бұл — адамды иманнан айыратын үлкен қауіп. Біз қандай күш-қуатқа ие болсақ та, оны Алланың берген нығметі деп біліп, шүкір етуіміз керек.
• Хақты жоққа шығарушылар әрдайым жалған сылтау іздейді: Фиръаун Мұса (ғ.с.) пайғамбарды «сиқыршы» немесе «жынды» деп айыптады. Бұл — хақты қабылдамаудың бір тәсілі: ақиқат иесін қаралап, одан жұртты бездіру. Біз осындай жалған айыптауларға алданбауымыз керек.
• Пайғамбарларға қарсы тұру — үлкен күнә: Фиръаун Алланың елшісіне қарсы шығып, оны жалған айыптады. Бұл оның ақыреттегі қасіретін дайындады. Алланың елшілерін сыйлау, оларға иман келтіру — құтылудың жолы.
• Алланың мұғжизалары айқын, бірақ әркім өз таңдауын жасайды: Мұса (ғ.с.) алып келген мұғжизалар ашық болды, бірақ Фиръаун қабылдамады. Бұл — иман — әркімнің өз еркімен жасайтын таңдауы екенін көрсетеді. Алла кімге қаласа, соған тура жолды нәсіп етеді.
• Ислам — хақ дін, оған бет бұру — құтылудың жолы: Фиръаун хақтан жүз бұрып, құрдымға кетті. Ал біз хақты қабылдап, Алланың жолына бет бұрсақ, дүние мен ақыретте бақытқа жетеміз. Құран — Алланың сөзі, ол — тура жолдың нұры. Оны оқып, түсініп, амал ету — әрбір мұсылманның парызы.