Сураи Аз-Зарият — Оят 45

1. Маънои калимаҳое, ки шарҳ талаб мекунанд:

— «فَمَا اسْتَطَاعُوا»: пас натавонистанд, қудрат надоштанд.

— «مِن قِيَامٍ»: аз бархестан, аз қиём кардан; яъне натавонистанд аз ҷои худ бархезанд ва бигрезанд.

— «مُنتَصِرِينَ»: ёрикунандагони худ, интиқомгирандагон; яъне касе набуд, ки онҳоро аз азоб наҷот диҳад ё интиқоми онҳоро бигирад.

1. Тафсири оят:

Худованд дар ин оят аз ҳоли он гурӯҳе хабар медиҳад, ки ба азоби Ӯ гирифтор шуданд. Ҳангоми фуромадани азоб онҳо натавонистанд аз ҷои худ бархезанд ва бигрезанд, зеро азоб онҳоро аз ҳар тараф фаро гирифта буд. Ҳеҷ қуввае надоштанд, ки онро аз худ дафъ кунанд, ва ҳеҷ ёварикунандае надоштанд, ки онҳоро аз азоб раҳо созад ё барояшон интиқом бигирад. Онҳо дар он лаҳза комилан нотавон ва бечора буданд; на метавонистанд худро наҷот диҳанд ва на касе ба ёрияшон мешитофт. Ин оят нишон медиҳад, ки қудрати инсон дар баробари фармони Худованд чӣ қадар ночиз аст ва ҳеҷ кас наметавонад аз ҳукми Ӯ бигрезад, вақте ки азоб фурӯ ояд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд ва инсонро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунад:

— Ин оят моро огоҳ мекунад, ки қудрату сарват ва лашкару ёрони дунёӣ ҳеҷ гоҳ инсонро аз азоби Худованд наҷот намедиҳанд, агар Ӯ хоҳад азоб фиристад.

— Он ба мо меомӯзад, ки пеш аз фуромадани азоб ба сӯи Худованд рӯ орем ва тавба кунем, зеро дар лаҳзаи азоб дигар на бархестан мумкин аст ва на ёрикунандае хоҳад буд.

— Ин оят дили инсонро ба фурӯтанӣ ва тавозуъ дар баробари Худованд водор мекунад ва ӯро аз ғурур ва худписандӣ бозмедорад.

— Қуръон бо чунин оятҳо роҳи наҷотро нишон медиҳад ва моро ба сӯи раҳмат ва мағфирати Худованд ҳидоят мекунад, то пеш аз он ки дер шавад, ба сӯи Ӯ баргардем.