سوره طور — آیه 28

معانی کلمات:

• الْبَرّ: نیکوکار، احسانکننده، کسی که نیکی و احسانش به بندگان بسیار است.
• الرَّحِیم: بسیار مهربان، کسی که رحمتش وسیع و شامل حال بندگان است.

تفسیر آیه:

بهشتیان در گفتوگو با یکدیگر، از نعمتهای بزرگ بهشت و علت رسیدن به این مقام والا سخن میگویند و اعتراف میکنند که در زندگی دنیا، پیش از رسیدن به این سعادت، همواره با خوف و خشیت از پروردگار خود زندگی میکردند و از عذاب و کیفر او در روز قیامت بیمناک بودند. آنان میگویند: ما در دنیا تنها او را میخواندیم و عبادت میکردیم و هیچ شریکی برای او قرار نمیدادیم. از او میخواستیم که ما را از عذاب آتش سوزان حفظ کند و به نعمتهای جاودان بهشت برساند. خداوند نیز دعای ما را اجابت کرد و خواستههای ما را برآورده ساخت. به راستی که او نیکوکارِ مهربان است؛ نیکی و احسانش شامل حال بندگانش میشود و رحمتش آنان را در بر میگیرد. از نیکی و رحمت او نسبت به ما این بود که ما را به ایمان هدایت کرد، از آتش دوزخ نجات داد و به بهشت برین وارد نمود.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت دعا و نیایش: این آیه نشان میدهد که دعا و درخواست از خداوند، وسیلهای برای رسیدن به رحمت و نعمتهای الهی است. بهشتیان با دعای خالصانه خود به این مقام رسیدند.
2. توحید و اخلاص: تنها خواندن خداوند و شریک قرار ندادن برای او، رمز نجات و رستگاری است. اخلاص در عبادت، زمینهساز اجابت دعا و رسیدن به سعادت ابدی است.
3. خوف و رجا: مؤمنان واقعی همواره میان ترس از عذاب خداوند و امید به رحمت او زندگی میکنند. این حالت، آنان را از گناه بازمیدارد و به اطاعت و بندگی سوق میدهد.
4. رحمت گسترده الهی: خداوند با صفات «بَرّ» و «رحیم» معرفی شده است؛ او نهتنها نیکوکار است، بلکه نیکی و رحمتش دائمی و فراگیر است و شامل حال بندگان مؤمن و مطیع میشود.
5. پاداش نیکی: نتیجه دعا، اخلاص و خوف از خداوند، رسیدن به بهشت و نجات از آتش است. این آیه مؤمنان را تشویق میکند که در دنیا با ایمان و عمل صالح، راه بهشتیان را پیش بگیرند.