Tur surəsi — Ayə 30

Söz izahı:

• أَمْ (əm): Burada "yoxsa, bəlkə" mənasında olub, əvvəlki fikri inkar edən və yeni bir sual qoyan bir ifadədir.
• شَاعِرٌ (şair): Şeir yazan kəs. Müşriklər Peyğəmbəri (sallallahu aleyhi və səlləm) şair adlandırırdılar ki, guya Quran onun öz şeiridir.
• نَتَرَبَّصُ (nətərəbbəsu): Gözləyirik, intizar edirik.
• رَيْبَ الْمَنُونِ (raybəl-mənun): "Mənun" — zamanın bəlaları, ölüm, fələyin hadisələri deməkdir. "Rayb" isə şübhə, qorxu doğuran hadisə mənasındadır. Birlikdə: "ölümün gəlib onu yaxalamasını gözləyirik" mənasını verir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) təsəlli verir və müşriklərin ona qarşı yönəltdiyi haqsız ittihamları açıqlayır. Onlar deyirdilər: "Bu adam peyğəmbər deyil, sadəcə bir şairdir. Onun ölümünü gözləyirik ki, ölüb getsin, biz də ondan qurtulaq."

Bu sözlər onların həqiqəti qəbul etməkdən boyun qaçırdıqlarını, inadkarlıq və təkəbbür üzündən haqqı danmağa çalışdıqlarını göstərir. Halbuki Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) şair deyildi; ona nazil olan Quran Allahın kəlamı idi — bəlağət və məna dərinliyi baxımından heç bir insan sözünə bənzəməzdi.

Allah bu ayədə buyurur ki, onlar belə deyirlərsə, qoy gözləsinlər. Lakin nəticə onların istədiyi kimi olmayacaq. Peyğəmbər onlara cavab olaraq buyurdu: "Gözləyin, mən də sizinlə birlikdə gözləyənlərdənəm." Yəni, siz mənim ölümümü gözləyirsinizsə, mən də sizin üçün hazırlanmış əzabı gözləyirəm. Tezliklə kimin haqlı, kimin haqsız olduğu, kimin qalib, kimin məğlub olacağı aydın olacaq.

Bu ayə bizə öyrədir ki, haqq yolunda çağırış edənlərə qarşı hər cür iftira və istehza ola bilər. Lakin səbir edən, Allaha təvəkkül edən kəs sonunda qalib gələr. Uca Allah həmişə haqqı üzə çıxarar, batili isə məhv edər. Elə buna görə də Quranın bu kəlamları oxuyan hər kəs düşünməlidir: bu sözlər həqiqətən də bir insanın şeiri ola bilərmi? Yoxsa bu, qəlbləri nurlandıran, ruhları yüksəldən ilahi bir kitabdır?

Gəlin bu ayədən ibrət götürək: haqqa qarşı çıxmaq, onu kiçiltməyə çalışmaq heç vaxt uğur gətirməz. Əksinə, Quranı sevgi və təfəkkürlə oxuyan, onun mesajını dərk edən insan həqiqəti tapar və əbədi səadətə qovuşar.