Qamar surasi — Oyat 9

Kalimalarning maʼnolari:

• Kazzabat — yolgʻonga chiqardi, inkor etdi.
• Qawmu Nuh — Nuh alayhissalomning qavmi.
• Abdana — bizning bandamiz (Nuh alayhissalom).
• Majnoon — aqldan ozgan, jinni.
• Uzdujira — (daʼvatidan) qaytarildi, haydaldi, tahdid va azob bilan toʻxtatildi.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Sizdan oldin ham Nuh alayhissalomning qavmi oʻz paygʻambarlarini yolgʻonchiga chiqargan edi. Ular Allohning solih bandasi boʻlgan Nuhni (alayhissalom) takzib qildilar, yaʼni uni rad etdilar va uning daʼvatini inkor qildilar. Ular hatto undan ham oʻtib, uni "majnun" (aqldan ozgan) deb atadilar va uni turli xil haqoratlar, soʻkishlar va tahdidlar bilan daʼvatidan qaytarishga urindilar. Ular unga "agar daʼvatini toʻxtatmasang, senga shu va buni qilamiz" deb turli xil azob-uqubatlar bilan qoʻrqitdilar va uni daf qildilar. Bu holat Nuh alayhissalomning uzoq yillar davomida qavmini Allohga iymonga chaqirgani, ammo ularning aksariyati iymon keltirmagani va unga qarshi chiqqanini koʻrsatadi.

Foydalar:

• Paygʻambarlar ham oʻz qavmlari tomonidan azob-uqubatlarga uchraganlar, ammo sabr qilganlar. Bu moʻminlarga sabr qilishni va Alloh yoʻlida duch keladigan qiyinchiliklarga chidashni oʻrgatadi.
• Allohning bandalariga nisbatan "abd" (banda) deya hurmat bilan murojaat qilinishi — insonning Alloh oldidagi eng oliy maqomi uning bandaligidir. Nuh alayhissalomning "Abdana" (Bizning bandamiz) deb atalishi uning sharafini koʻrsatadi.
• Haq daʼvatiga qarshi chiqqanlar, hatto paygʻambarni ham "majnun" deb atashlari mumkin. Bu esa haq yoʻlda boʻlgan kishilarga nisbatan johillarning turli boʻhtonlariga sabr qilish kerakligini bildiradi.
• Nuh qavmining oqibati (toʻfon bilan halok boʻlishlari) keyingi oyatlarda keladi — bu esa haqni inkor etganlarning oxiri yomon boʻlishidan ogohlantiradi va moʻminlarga Allohning yordami albatta kelishiga ishonch bagʻishlaydi.