سوره رحمن — آیه 20

معانی کلمات:

• بَرْزَخ: حائل و فاصل میان دو چیز.
• لَا یَبْغِیَانِ: تجاوز نمیکنند و بر یکدیگر غلبه نمییابند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی از نشانههای شگفتانگیز قدرت خود در طبیعت اشاره میکند: دو دریای مختلف - یکی شیرین و گوارا و دیگری شور و تلخ - در کنار یکدیگر قرار دارند و به هم میرسند، اما بین آنها حاجز و مانعی از قدرت الهی قرار دارد که مانع از درآمیختن کامل آنها میشود. این حاجز سبب میشود که هیچیک بر دیگری طغیان نکند و خواص خود را از دست ندهد؛ آب شیرین، شیرین باقی میماند و آب شور، شور میماند، هرچند در ظاهر به هم میرسند. این جدایی و حفظ ویژگیها، نه بهواسطه مانع مادی و محسوس، بلکه به فرمان و قدرت خداوند است که نظام آفرینش را اینگونه استوار کرده است. این پدیده در مناطقی که رودخانههای بزرگ به دریاها میریزند، بهوضوح قابل مشاهده است؛ آب شیرین و شور در کنار هم قرار دارند اما بهطور کامل با هم نمیآمیزند و هرکدام ویژگی خود را حفظ میکنند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشانهای از عظمت و قدرت بیپایان خداوند است که با نظم دقیق خود، پدیدههای طبیعی را مدیریت میکند و انسان را به تفکر و شکرگزاری دعوت مینماید.
• همانگونه که خداوند میان دو دریا برزخ قرار داده تا به یکدیگر تجاوز نکنند، در زندگی انسانها نیز باید مرزها و حدود الهی رعایت شود تا عدالت و تعادل برقرار بماند و هیچکس به حقوق دیگری تجاوز نکند.
• این آیه به زیبایی بیانگر رحمت الهی است؛ خداوند با این تدبیر، نعمت آب شیرین را برای بشر حفظ کرده و او را به تأمل در این نعمت بزرگ فرا میخواند تا ایمان و محبت او در دل انسانها افزایش یابد.
• نظم حاکم بر طبیعت، درسآموز انسان است که در روابط اجتماعی نیز باید با رعایت حدود و حقوق یکدیگر، از طغیان و ظلم پرهیز کند و در صلح و آرامش زندگی نماید.