Rəhman surəsi — Ayə 61

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَبِأَيِّ — "bəs hansı ilə", "hansı ki" mənasında olub sual bildirir.
• آلَاءِ — "ne'mətlər", "nemətlər", "lütflər" deməkdir. Bu kəlmə Allahın insanlara və cinlərə bəxş etdiyi saysız-hesabsız yaxşılıqları ifadə edir.
• رَبِّكُمَا — "sizin ikinizin Rəbbi", yəni insanlar və cinlər cəmiyyətinə xitabən deyilir.
• تُكَذِّبَانِ — "yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz" mənasındadır. Burada soruşmaqla təkid və xəbərdarlıq nəzərdə tutulur.

2) Ayənin təfsiri:

Bu mübarək ayə, Rəhman surəsinin ən təsirli və təkrar olunan ayələrindən biridir. Allah Təala insanlara və cinlərə xitab edərək buyurur: "Bəs sizin ikinizin Rəbbinin hansı nemətini yalan sayırsınız?"

Ayənin əvvəlindəki ayələrdə Allah-Təala Öz qüdrətinin və mərhəmətinin əlamətlərini bir-bir sadalayır: insanı yaradıb ona danışmağı öyrətməsi, günəşin və ayın dəqiq hesabla hərəkət etməsi, otların və ağacların Ona səcdə etməsi, göyün yüksəldilməsi və tərəzinin qoyulması, yer üzünün canlılar üçün döşənmiş olması, orada hər cür meyvələrin, xurmanın və ətirli bitkilərin bitməsi... Bütün bunlar Allahın sonsuz nemətlərindəndir.

Sonra isə bu ayə gəlir və insanı düşünməyə çağırır: "Ey insan və cin! Sən bu nemətlərin hansını yalan saya bilərsən? Hansı birini inkar edə bilərsən? Sənin varlığın, sağlamlığın, ağlın, ruzin, ailən, imanın — bunların hamısı Allahın sənə bəxş etdiyi nemətlər deyilmi?"

Bu ayə əslində bir sual deyil, bir oyanış çağırışıdır. Allah bizə xatırladır ki, hər nəfəsimiz, hər anımız Onun lütfü ilədir. Yaxşı əməl sahiblərinə isə axirətdə Cənnət vəd edilmişdir — bu da ən böyük nemətdir. Yaxşılıq edənin mükafatı yaxşılıqdır; Allah qullarına qarşı ədalətli və mərhəmətlidir.

Ey insan! Gəlsənə bir anlıq dayanıb ətrafına baxasan: göy üzündəki ulduzlar, ürəyindəki iman, dilindəki şükür — bunların hamısı sənə Rəbbindən gələn hədiyyələrdir. Bu nemətləri inkar etmək əvəzinə, şükür etmək, Ona yönəlmək və Onun yolunda addımlamaq nə qədər gözəldir! Quran bizə məhz bunu öyrədir — nemətləri tanımağı, şükür etməyi və Rəbbinə bağlanmağı.

3) Dəvət və nəsihət:

Bu ayə hər oxucuya bir sual verir: "Sən Rəbbinin hansı nemətini inkar edirsən?" Gəl bu suala səmimi cavab ver. Əgər bu günə qədər qəflətdə idinsə, bu gün oyanma vaxtıdır. Allah səni bağışlayan, səni sevən və səni doğru yola yönəltmək istəyən Rəbbdir. Onun nemətlərini saymaqla bitməz — hər gün bir yeni lütf, hər an bir yeni mərhəmət. Sən də bu nemətlərə şükürlə cavab ver, Onun yolunda ol, Quranı oxu və anla. Çünki ən böyük nemət — iman və hidayətdir. Allah hamımızı şükür edən qullarından etsin!