Rahmon surasi — Oyat 61

Kalimalarning ma'nolari:

• آلَاءِ: Ne'matlar, in'omlar, marhamatlar.
• تُكَذِّبَانِ: Inkor qilasizlar, yolg'onga chiqarasizlar.

Tafsir:

Ey insonlar va jinlar jamoasi! Alloh taolo sizlarga behisob ne'matlar ato etgan. Uning ne'matlari shunchalik ko'pki, ularni sanab bo'lmaydi. Ayniqsa, bu oyatda avvalgi oyatlarda zikr qilingan ulug' ne'matlar — jannat, uning bog'laru mevalari, chashmalaru hurlari, taxtlaru yostiqlar — bularning barchasi Allohning sizlarga bo'lgan cheksiz marhamatidir.

Bas, ey insonlar va jinlar, shu ne'matlarning qaysi birini inkor qila olasizlar? Qaysi biriga "bu ne'mat emas" deb yolg'on chiqarishga qodirsizlar? Sizlarning ixtiyoringizda bunday ne'matlarni yaratish qudrati yo'q, ularni o'zingizga tortib olishga ham qodir emassiz. Demak, bu ne'matlarning barchasi Allohning fazli va karami bilandir.

Alloh taolo o'z bandalariga yaxshilik qilganlarga jannatni mukofot qilib beradi. Bu — adolatning ham, fazlning ham taqozosidir. Chunki yaxshilik qilgan kishiga yaxshilik bilan javob berish — oliyjanoblik belgisidir. Alloh esa eng oliyjanob Zotdir.

Foydalar:

1. Allohning ne'matlari shunchalik ko'pki, ularni sanab tugatish mumkin emas. Har bir nafas, har bir lahzada biz Allohning ne'matlari ichida yashaymiz.
2. Ushbu oyat insonni o'ziga qaytaradi — ne'matlar evaziga shukr qilishga, Allohga bo'lgan muhabbatni oshirishga chorlaydi. Qachonki inson o'z atrofidagi ne'matlarni ko'rsa, Allohga bo'lgan muhabbati yanada kuchayadi.
3. Yaxshilikning mukofoti yaxshilikdir. Bu oyat musulmonlarni yaxshi amallar qilishga undaydi, chunki Alloh taolo yaxshilik qiluvchilarning mukofotini zoye qilmaydi.
4. Ushbu oyat inson va jinlarning barchasiga qaratilgan bo'lib, Islom dini butun insoniyat va jinlar uchun rahmat ekanini ko'rsatadi. Allohning da'vati ham, ne'matlari ham hammaga umumiydir.
5. Ne'matlarni tan olish va ularni zikr qilish — shukrning bir ko'rinishidir. Bu oyat har bir musulmonni Allohning ne'matlarini eslashga va ularni tilga olishga o'rgatadi.