سوره واقعه — آیه 54

معانی کلمات:

• «عَلَیهِ»: بر آن (یعنی بر زقّوم).
• «حَمیم»: آب بسیار داغ و جوشان که به درجهی نهایی گرما رسیده است.

تفسیر آیه:

سپس ای گمراهان از راه هدایت و تکذیبکنندگان وعده و وعید الهی! شما پس از آنکه از درخت زقّوم که زشتترین و تلخترین درختان است خوردید و شکمهایتان را از آن پر کردید، به سبب شدت عطشی که بر شما مستولی شده، بر روی آن غذا، آبی مینوشید که به نهایت درجه حرارت رسیده و جوشان است. این آب نه تنها عطش شما را فرو نمینشاند، بلکه حرارت و سوزش درونتان را چند برابر میکند. سپس همچون شترانی که به بیماری «عطش» مبتلا شدهاند و هرگز سیراب نمیشوند، پیوسته از آن آب جوشان مینوشید و هرگز سیراب نمیگردید.

فواید و پیامهای آیه:

• عذاب الهی در آخرت کاملاً متناسب با اعمال و حالات انسان است؛ همانگونه که گناهکاران در دنیا در پی لذتهای حرام بودند و هرگز سیر نمیشدند، در آخرت نیز عذاب آنان همراه با نارضایتی و عدم سیری است.
• این آیه هشداری است برای انسان که در زندگی دنیا به فکر تأمین نیازهای حقیقی روح خود باشد و خود را با گناه و معصیت به چنین سرنوشت شومی دچار نسازد.
• رحمت و عدالت الهی اقتضا میکند که مؤمنان پرهیزگار از چنین عذابی در امان باشند و به نعمتهای بهشتی که در آن نه گرسنگی است و نه عطش، دست یابند؛ پس شایسته است انسان با ایمان و عمل صالح، خود را از این عذاب دردناک رهایی بخشد.