Vaqiə surəsi — Ayə 65

Sözlerin izahı:

• حُطَامًا (hutəmən): Əzilib xırdalanmış, toz-torpaq olmuş, heç bir faydası qalmamış quru qırıntı.
• فَظَلْتُمْ (fəzəltum): Belə oldunuz, belə qaldınız — yəni bir hala düşdünüz.
• تَفَكَّهُونَ (təfəkkəhun): Təəccüblənirsiniz, heyrət edirsiniz, mat qalırsınız.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-təala insanlara olan sonsuz mərhəmətini və qüdrətini xatırladır. Siz yeri şumlayıb toxum səpirsiniz, sonra isə məhsulun böyüyüb yetişməsini gözləyirsiniz. Amma bilin ki, o toxumun cücərib boy atması, bar gətirməsi sizin gücünüzlə deyil — bütün bunlar Allahın izni və lütfü ilə baş verir.

Əgər Allah istəsəydi, o əkdiyiniz məhsul daha tam yetişməmiş, bar verməmişdən əvvəl quruyub xırdalanmış qırıntıya çevrilərdi. O zaman siz heyrət içində qalıb deyərdiniz: "Biz necə də ziyana uğradıq!" Bu, Allahın qüdrətinin açıq-aydın dəlilidir — O, bir anda hər şeyi yarada bilər, bir anda da hər şeyi yox edə bilər.

Ey insan! Bir düşün: səhər tarlana baxıb sevindiyin, yaşıl, gözəl, bar gətirəcək məhsulun bir gecədə quruyub getməsi nə qədər asandır. Bu, sənə xatırladır ki, ətrafındakı hər bir nemət — yeməyin, içdiyin, geyindiyin — hamısı Allahın lütfüdür. Onları sənə verən də Odur, əlindən ala bilən də Odur.

Bu ayə bizə öyrədir ki, heç vaxt öz gücümüzə, öz bacarığımıza arxalanmayalım. Əksinə, hər bir nemətə görə Allaha şükür edək, Ona təvəkkül edək və Onun verdiyi ruzilərə qənaət edək. Çünki şükür edən qulun neməti artar, küfr edənin isə əlindən gedər.

Allahın bu xəbərdarlığı əslində bir dəvətdir: gəlin, Yaradanımızı tanıyaq, Onun qüdrətini dərk edək və Ona yönələk. Çünki hər şeyin sahibi Odur və hər şey yalnız Onun əlindədir.