Voqia surasi — Oyat 65

Kalimalarning ma'nolari:

• حُطَامًا: maydalangan, siniq, yanchilgan, hech qanday foyda bo‘lmaydigan holga kelgan narsa.
• تَفَكَّهُونَ: taajjub qilasizlar, hayron qolasizlar.

Tafsir:

Ey insonlar! Sizlar ekkan ekinlaringizni o‘ylab ko‘ringlar. Uni yerda o‘stirib, unib chiqaruvchi sizlarmisizlar? Yo‘q, buni faqat Alloh taolo qiladi. Agar Biz xohlasak, o‘sha ekinlaringizni o‘z vaqtida, hosilni yig‘ishtirish arafasida, pishib yetilgan paytida maydalangan, siniq, yanchilgan, hech qanday foyda bermaydigan holga keltirib qo‘ygan bo‘lar edik. Shunda sizlar ertalab ekinlaringiz oldiga borganingizda, uni butunlay nobud bo‘lganini ko‘rib, hayrat va taajjubga tushgan bo‘lar edingizlar. O‘z qilgan mehnatingizning zoye ketganiga, sarflagan kuchingizning behuda bo‘lganiga achinib, afsus-nadomat chekkan bo‘lar edingizlar.

Bu holat sizlarga Allohning qudrati va irodasi har narsaga yetishini eslatadi. Agar U xohlasa, eng obod va serhosil ekinlaringizni bir zumda xazon qilib qo‘yadi. Demak, inson o‘z kuchi va mehnatiga emas, balki Allohning fazli va marhamatiga tayanmog‘i lozim.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonga o‘z ojizligini eslatadi va uning qalbida kamtarlikni uyg‘otadi. Inson o‘z mehnati bilan hosilni o‘stirishga qodir emas, balki bu Allohning inoyatidir.
2. Alloh taoloning qudrati va hukmronligi har narsani qamrab olganini anglatadi. U xohlasa, eng yaxshi ekinlarni ham bir zumda nobud qilishga qodirdir.
3. Bu oyat insonni rizq va baraka uchun doimo Allohga shukr qilishga, Uning ne’matlarini qadrlashga undaydi. Chunki har bir hosil, har bir ne’mat Allohning fazli bilan keladi.
4. Musibat va ofatlar kelganda sabr qilishni, Allohning hukmiga rozi bo‘lishni o‘rgatadi. Chunki hamma narsa Allohning irodasi bilan bo‘ladi va Uning har bir ishida hikmat bor.
5. Insonning dunyoviy ishlarga berilib ketmasligi, doimo oxiratni eslab yurishi kerakligini uqtiradi. Bu oyat moddiy hayotning o‘tkinchi ekanini va asl ne’mat Allohning rahmatida ekanini eslatadi.