Voqia surasi — Oyat 64

Kalimalarning ma'nolari:

• Tazra'oonahu: Uni o'stirasizlar, ya'ni ekilgan urug'ni o'simlikka aylantirasizlar.
• Az-Zaari'oon: O'stiruvchilar, unib chiqaruvchilar.

Tafsir:

Ey insonlar! O'zingiz ekkan ekin haqida o'ylab ko'rdingizmi? Sizlar ekkan urug'ni yerdan unib chiqarib, uni o'simlikka aylantirasizlarmi? Yo'q, buni faqat Alloh taolo qiladi. Sizlar faqat urug'ni tuproqqa tashlaysizlar, xolos. Uning unib chiqishi, o'sishi, rivojlanishi va meva berishi butunlay Allohning irodasi va qudrati bilan sodir bo'ladi. Agar Alloh xohlasa, o'sha ekinni quruq has-cho'pga aylantirib qo'yadi, undan hech qanday foyda bo'lmaydi. Shunda sizlar hayratda qolib: "Biz zarar ko'rdik, biz mahrum bo'ldik", deysizlar. Demak, ekinning o'sishida ham, uning hosil berishida ham Allohning qudrati namoyon bo'ladi. Sizlar faqat sababchi bo'lasizlar, asosiy ta'sir qiluvchi Allohdir.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni kamtarlikka va o'z ojizligini tan olishga undaydi. Chunki inson o'z kuchi bilan hech narsani yarata olmaydi, faqat Allohning izni bilan ishlar amalga oshadi.
• Bu oyat inson qalbida Allohga shukr qilish hissini uyg'otadi. Nonni yeyishdan oldin o'ylab ko'rish kerak: bu non qanday paydo bo'ldi? Urug'ni yerga tashlashdan tortib, hosilni yig'ib olishgacha bo'lgan har bir bosqichda Allohning rahmati va qudrati bor.
• Inson o'z rizqini topishda faqat sabablarga yopishib qolmasdan, balki Allohga tavakkal qilishi va Undan baraka so'rashi lozim. Chunki rizq beruvchi yolg'iz Allohdir.
• Bu oyat insonni tafakkurga chorlaydi: tabiatdagi har bir jarayon, hatto oddiy ko'ringan urug'ning unib chiqishi ham buyuk mo''jizadir. Bu mo''jizalarni ko'rib, inson iymonini mustahkamlaydi.