سوره حدید — آیه 5

معانی کلمات:

• مُلْکُ: پادشاهی، فرمانروایی و مالکیت مطلق.
• تُرْجَعُ: بازگردانده میشود، بازگشت داده میشود.
• الْأُمُورُ: کارها، امور و همه چیزها.

تفسیر آیه:

مالکیت و فرمانروایی آسمانها و زمین به تنهایی از آنِ خداوند است. او خالق و مدبّر همه چیز است و هیچ کس — نه به صورت مستقل و نه به صورت مشارکتی — در این مالکیت شریک نیست. همه موجودات، از ذرّات تا کهکشانها، تحت فرمان و تدبیر او هستند. و بازگشت همه امور — چه امور دینی، چه دنیوی و چه اخروی — به سوی خداوند است. در روز قیامت، همه بندگان در برابر او حاضر میشوند و او به عدالت کامل، حسابرسِ اعمال آنان خواهد بود و هر کس را بر اساس کردارش پاداش یا کیفر میدهد. هیچ کاری از حیطه علم و قدرت او خارج نیست و همه چیز به فرمان او بازمیگردد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که دل را به مالک حقیقی جهان پیوند بزنیم و بدانیم که همه چیز در دست اوست؛ پس نه از دست دادن چیزی نگران باشیم و نه به دست آوردن آن مغرور شویم.
• باور به بازگشت همه امور به سوی خداوند، انسان را به مسئولیتپذیری دعوت میکند؛ زیرا میداند که همه اعمالش در پیشگاه الهی ثبت میشود و روزی به آن رسیدگی خواهد شد.
• این آیه آرامشبخش دلهای مؤمنان است؛ زیرا هر گاه کارها بر آنان دشوار شود، میدانند که سرانجام کارها به دست خداست و او بهترین تدبیرکننده است.
• شناخت مالکیت مطلق خداوند، انسان را از وابستگی به غیر او رها میکند و او را به توکل و اعتماد بر خداوند سوق میدهد.