سوره حشر — آیه 6

## معانی واژگان

• أَفَاءَ: بازگرداندن و دادن (فیء)؛ مالی که بدون جنگ و درگیری از کافران به دست مسلمانان میرسد.
• أَوْجَفْتُمْ: با شتاب و سرعت حرکت کردید (سوار بر مرکب تاختن).
• خَيْلٍ: اسبها.
• رِكَابٍ: شتران سواری.

## تفسیر آیه

آنچه خداوند از اموال یهودیان بنینضیر به پیامبرش بازگردانْد و عطا کرد، شما مسلمانان برای به دست آوردن آن، نه اسبی تاختید و نه شتری؛ یعنی هیچ زحمت و مشقتی در راه آن نکشیدید و جنگی رخ نداد. بلکه خداوند به قدرت کامل خود، پیامبرانش را بر هر کس که بخواهد مسلّط میگرداند و دشمنان را بدون جنگ و درگیری در برابر آنان تسلیم میکند. این چنین بود که بنینضیر بدون آنکه مسلمانان اسب و شتری برانند، از سرزمین خود بیرون رفتند و اموالشان به دست پیامبر افتاد. خداوند بر هر چیزی تواناست و هیچ چیز او را ناتوان نمیسازد.

## فواید و پیامهای آیه

1. قدرت مطلق خداوند: پیروزیها و شکستها به دست خداست؛ او میتواند بدون هیچ تلاش ظاهری، دشمنان را ذلیل و مؤمنان را پیروز گرداند. این مایه دلگرمی مؤمنان است که هرگز از قدرت خدا ناامید نشوند.
2. اخلاص در عمل: فیء و غنیمتی که بدون زحمت به دست میآید، مخصوص پیامبر است و این نشان میدهد که تقسیم اموال باید بر اساس حکمت الهی باشد، نه صرفاً بر اساس تلاش ظاهری. مؤمن باید رضایت خدا را در نظر بگیرد و به آنچه خدا مقرر کرده راضی باشد.
3. توکل بر خدا: این آیه به مسلمانان میآموزد که در همه امور بر خدا توکل کنند و بدانند که اگر خدا بخواهد، بدون هیچ وسیلهای کارها را پیش میبرد. این روحیه توکل، آرامش و اطمینان را در دل مؤمن ایجاد میکند.
4. عظمت اسلام: این پیروزی بدون جنگ، نشانهای از عظمت اسلام و هیبت پیامبر در دل دشمنان بود؛ به گونهای که بدون درگیری، تسلیم شدند. این خود دلیلی بر حقانیت دین خدا و رسالت پیامبر است.