Аль-Анам сүресі — Аят 43

1. Сөздердің мағынасы:

• فَلَوْلَا — "Олай болса, неге?", "неліктен?" деген мағынадағы ынталандыру және өкініш білдіретін сөз.
• بَأْسُنَا — "Біздің азабымыз", "қасіретіміз", яғни Алланың қаһары мен жазасы.
• تَضَرَّعُوا — "Жалбарынып, құлшылық етті", "мойынсұнып, кішірейді" деген мағынада.
• قَسَتْ — "Қатайды", "қатып қалды" — жүректің мейірімсіз, қабылдамайтын халге жетуі.
• زَيَّنَ — "Әшекейледі", "көркем етіп көрсетті" — жаман істі жақсы сияқты етіп көрсету.

1. Аяттың тәпсірі:

Осы аятта Алла Тағала бұрынғы өтірікке салынған үмметтердің жағдайын баяндайды. Оларға Алланың азабы келген кезде, олар дереу тәубеге келіп, Аллаға жалбарынып, мойынсұнулары керек еді. Өйткені азап келгенде кішірейіп, құлшылық ету — адамның шынайы иманын және Аллаға деген мұқтаждығын көрсететін іс. Бірақ олар бұлай істемеді. Олардың жүректері қатайып, қатып қалды, сондықтан олар ғибрат алып, тәубе етуге бет бұрмады. Оның үстіне шайтан олардың бұрынғы істеген күпірліктері мен күнәларын көздеріне әдемі етіп көрсетіп, оларды сол қалпында қалдырды. Сөйтіп олар азап келгенде де иманға келмей, өздерінің адасушылық жолында қалуды жалғастырды.

Бұл аят — Алланың азабы келгенде адамның шынайы бетбұрыс жасауы қаншалықты маңызды екенін ескертетін ғибрат. Жүректің қатаюы — иманның әлсіреуінің, ғибрат алмаудың белгісі. Ал шайтанның әдемі етіп көрсетуі — адамды адасушылықтан қайтармайтын күш.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алланың азабы немесе қиындық келгенде дереу тәубеге келіп, Аллаға жалбарыну — мүміннің шынайы қасиеті.
• Жүректің қатаюы — үлкен қауіп. Ол адамды ғибрат алудан, тәубе етуден айырады. Сондықтан жүректі жұмсартып, иманды нығайтуға ұмтылу керек.
• Шайтан адамның жаман істерін әдемі етіп көрсетіп, оны адасушылықта ұстап қалуға тырысады. Оған қарсы Алланы еске алып, құлшылықпен сақтану қажет.
• Қиындық пен азап — адамды Аллаға жақындататын мүмкіндік. Оны пайдаланып, шынайы тәубе жасау — құтылудың жолы.
• Ислам — адамды әрдайым ойланып, ғибрат алып, Аллаға бет бұруға шақыратын дін. Бұл аят мұсылманды жүрегін таза ұстауға, шайтанның азғыруынан сақтануға және Алланың мейіріміне үміт етуге баулиды.