انعام سۈرىسى — ئايەت 45

1. كەلىمە ئىزاھاتى:

• «فَقُطِعَ»: كېسىلدى، يوقىتىلدى، ئۈزۈلۈپ قالدى.
• «دَابِرُ الْقَوْمِ»: قەۋمنىڭ ئارقىسى، يەنى ئۇلارنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ئەزاسى ۋە نەسلى؛ «دابىر» دېگەن سۆز «ئارقا تەرەپ» مەنىسىدە بولۇپ، بۇ يەردە «ئۇلارنىڭ ئەڭ ئاخىرقى كىشىسىمۇ قالمىدى، پۈتۈنلەي يوقىتىلدى» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ.
• «ظَلَمُوا»: زۇلۇم قىلدىلار، يەنى ئاللاھقا كاپىر بولۇش ۋە پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىش بىلەن ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلدىلار.
• «الْحَمْدُ لِلَّهِ»: بارلىق ماختاش ۋە شۈكۈر ئاللاھقا خاستۇر.
• «رَبِّ الْعَالَمِينَ»: ھەممە ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى، يەنى پۈتۈن مەخلۇقاتلارنى يارىتىپ، تەربىيە قىلىپ، ئىدارە قىلغۇچى زات.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىگە كاپىر بولۇپ، پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغان ۋە زۇلۇم قىلغان ئۈممەتلەرنىڭ ئاقىۋىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلارنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ئەزاسىغىچە پۈتۈنلەي يوقىتىلدى، ھېچكىمى قالمىدى، نەسلى ئۈزۈلدى. بۇ ئاللاھنىڭ ئۆز پەيغەمبەرلىرىنى قوللىغانلىقى ۋە دۈشمەنلىرىنى ھالاك قىلغانلىقىنىڭ ئىپادىسىدۇر. شۇڭا ئاللاھ تائالا ھەممە ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى بولۇش سۈپىتى بىلەن، ئۆز ئەۋلىيالىرىغا ياردەم بېرىپ، دۈشمەنلىرىنى ھالاك قىلغانلىقى ئۈچۈن ھەممە ماختاش ۋە شۈكۈرگە لايىقتۇر. بۇ ئايەت ئاللاھنىڭ ئادىللىقى ۋە ھېكمىتىنى، شۇنداقلا زۇلۇم قىلغۇچىلارنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ ھەرگىز ياخشى بولمايدىغانلىقىنى ئېنىق كۆرسىتىپ بېرىدۇ.

1. ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا زۇلۇم قىلغۇچىلارنى ھەرگىز جازاسىز قويمايدۇ؛ ئۇلارنىڭ جازاسى بۇ دۇنيادىمۇ، ئاخىرەتتىمۇ بولىدۇ.
• ئاللاھ ئۆز پەيغەمبەرلىرىنى ۋە مۆمىن بەندىلىرىنى قوللايدۇ، دۈشمەنلىرىنى ھالاك قىلىدۇ.
• ھەممە ئالەمنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان ئاللاھقا ھەمدۇ-سەنا ئېيتىش، شۈكۈر قىلىش مۆمىننىڭ ئەڭ مۇھىم ئىبادىتىدۇر.
• ئىسلام دىنى ئادىللىق ۋە ھەقىقەت دىنىدۇر؛ زۇلۇم قىلغۇچىلارنىڭ ئاقىۋىتى ھەر دائىم ھالاكەتتۇر.
• بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ ۋەدىسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ياردىمىنىڭ مۆمىنلەرگە يېقىن ئىكەنلىكىنى، ھەمدە ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىش ۋە ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىشنىڭ مۆمىننىڭ ھاياتىدىكى ئەڭ مۇھىم ئاساس ئىكەنلىكىنى ئۆگىتىدۇ.