Qalam surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• Hallof: Yolg‘onga qasam ichuvchi, qasamni ko‘p qiluvchi.
• Mahin: Kichik, past, zaif aqli va fikri bo‘lgan, odamlar nazdida tuban bo‘lgan kishi.

Tafsir:

Ey Rasululloh! Sen har qanday ko‘p qasam ichuvchi, yolg‘onchi va pastkash kishiga itoat qilma. Bunday kishi o‘z qasamlari bilan odamlarni aldaydi, ularning ishonchini suiiste'mol qiladi. U zaif aqli va past fikri tufayli haqni idrok eta olmaydi, o‘z nafsi va shaytonning izidan boradi. Bu xislatlar uning ichki dunyosi buzuqligidan dalolat beradi. U o‘z qasamlari bilan gunohlarini yashirishga urinadi, lekin Alloh uning holatini biluvchidir.

Bu oyatda mo‘minlarga ogohlantirish borki, ular bunday yomon xulqli kishilarga ergashmasinlar, ularning so‘zlariga aldanib, haq yo‘ldan adashmasinlar. Chunki bunday kishilar faqat o‘z manfaatlarini ko‘zlaydilar va ularning so‘zlari ishonchga loyiq emas.

Foydalar:

1. Islom dini insonni to‘g‘rilik va rostgo‘ylikka chaqiradi, yolg‘on qasam ichishdan qaytaradi. Chunki qasam Allohning ismi bilan berilgan va’d bo‘lib, uni buzish katta gunohdir.
2. Mo‘min kishi o‘z so‘zida turishi, ishonchli va halol bo‘lishi kerak. Yolg‘onchi va qasamni ko‘p qiluvchi kishilar jamiyatda ishonchni yo‘qotadilar va ularning so‘zlari hech qachon qadrlanmaydi.
3. Bu oyat mo‘minlarga o‘z do‘stlari va hamrohlarini tanlashda ehtiyot bo‘lishni o‘rgatadi. Yomon xulqli kishilar bilan yaqin munosabatda bo‘lish insonni haq yo‘ldan ozdirishi mumkin.
4. Islomda aql va fikr yuritish qadrlanadi. Zaif aqli va past fikri bo‘lgan kishilarning so‘zlariga ergashish oqibatli bo‘ladi, shuning uchun mo‘min o‘z ishlarida aqlli va dono kishilar bilan maslahatlashishi kerak.