Qalam surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma'nolari:

• Hammoz – odamlarni g‘iybat qiluvchi, ayblovchi, ularni kamstituvchi.
• Mashsho’ binamim – odamlar orasida gap tashuvchi, so‘zni buzib yetkazuvchi, oraga fitna soluvchi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ga va ummatiga o‘ta yomon xulqli kishilarga bo‘ysunmaslikni buyurmoqda. Bu yerda ta’riflangan kishi – ko‘p qasam ichuvchi, yolg‘onchi, pastkash, odamlarni g‘iybat qiluvchi, ularni tilga olib haqoratlovchi, o‘z so‘zlari bilan odamlar orasiga nifoq soluvchi, gap tashuvchi shaxsdir. U bir odamning gapini boshqasiga yetkazib, ularning orasini buzadi, do‘stlikni yo‘q qiladi. Shuningdek, u baxil, xasis bo‘lib, yaxshilikka to‘sqinlik qiladi, haddan oshuvchi, gunohga botgan, qattiq kufrda bo‘lgan, beadab va nopok kishidir. Mana shu xislatlar egasi bo‘lgan kishiga itoat qilish mumkin emas. Bu oyatda bunday yomon xulqlardan ogohlantirish va ulardan yiroq bo‘lishga da’vat bor.

Foydalar:

1. Musulmon kishi faqat yaxshi xulqli, solih insonlarga ergashishi va ularning so‘zini tinglashi lozim. Yomon xulqli, g‘iybatchi va fitnachi kishilarga bo‘ysunish insonni halokatga yetaklaydi.
2. G‘iybat va gap tashish – katta gunoh bo‘lib, u kishilarning orasini buzadi, jamiyatda adovat va nifoq keltirib chiqaradi. Shuning uchun Islom dini bunday illatlardan qattiq qaytaradi.
3. Inson o‘z tilini saqlashi, faqat yaxshi so‘zlarni gapirishi va odamlar orasida yaxshilikni tarqatishi kerak. Tilni nazorat qilish – jannatga olib boruvchi yo‘llardan biridir.
4. Bu oyat musulmonlarga o‘zlarini tekshirishni o‘rgatadi: agar ularda shunday yomon xislatlardan birortasi bo‘lsa, darhol tark etishlari va tavba qilishlari kerak.