Сураи Аль-Калам — Оят 12

1. Маънои калимаҳо:

• مَنَّاعٍ (маннāъ): бисьёр монеъшаванда, бахил ва худдорӣкунанда аз некӣ.
• لِّلْخَيْرِ (лил-хайр): аз некӣ, ки дар ин ҷо моли ҳалол ва амалҳои некро дар бар мегирад.
• مُعْتَدٍ (муътад): таҷовузкунанда, аз ҳадди худ гузаранда бар зидди мардум.
• أَثِيمٍ (асӣм): гуноҳкор, касе ки бисьёр гуноҳ мекунад.

1. Тафсири оят:

Ин оят сифатҳои зишту нафратовари баъзе аз кофиронро баён мекунад, ки Паёмбар (с) аз пайравӣ кардани онҳо наҳй шудааст. Дар ояти пешина зикр шуда буд, ки ба чунин шахс гӯш надиҳед. Дар ин оят се сифати дигари ӯ зикр мешавад:

Аввал, «маннāъи лил-хайр» — яъне ӯ на танҳо худаш бахил аст, балки дигаронро низ аз некӣ бозмедорад. Моли худро дар роҳи ҳақ сарф намекунад ва мардумро аз амалҳои нек ва хайр бозмедорад. Ин сифат нишонаи дили сахт ва нафси палид аст.

Дуюм, «муътад» — яъне аз ҳадди худ мегузарад. Ба моли мардум, обрӯи онҳо ва ҷони онҳо таҷовуз мекунад. Ҳудуди Худоро риоя намекунад ва дар зулму ситам аз ҳад мегузарад.

Сеюм, «асӣм» — яъне гуноҳкораст, бисьёр гуноҳ мекунад ва дар гуноҳ фурӯ рафтааст. Ин сифатҳо ҳамагӣ дар як шахс ҷамъ шудаанд, ки ӯро дар назди Худо ва мардум хор ва сазовори нафрат мегардонанд.

Ин оят, гарчанде дар бораи баъзе аз сарварони мушрикон монанди Валид ибни Муғайра нозил шудааст, аммо ҳақиқати он барои ҳамаи мусулмонон дарс аст: аз чунин сифатҳо дурӣ ҷӯянд ва ба касоне, ки ин сифатҳоро доранд, пайравӣ накунанд.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят мусулмонро аз бахилӣ ва монеъ шудан аз некӣ огоҳ мекунад ва ба саховат ва кӯмак ба дигарон тарғиб менамояд.
• Таҷовуз ва зулм бар зидди мардум дар ислом манъ аст; ин оят моро ба адолат ва эҳтироми ҳуқуқи дигарон даъват мекунад.
• Гуноҳ ва нофармонӣ аз Худо оқибати бад дорад; ин оят моро ба тавба ва поксозии нафс ташвиқ мекунад.
• Ислом дини покӣ, ростӣ ва некӣ аст; ҳар кас ба ин сифатҳо ороста шавад, дар дунё ва охират сарбаланд мегардад.
• Қуръон китоби ҳидоят аст ва оятҳои он моро аз роҳҳои бад бозмедоранд ва ба роҳи рост ҳидоят мекунанд.