Sure Kalem — Ayet 12

Kelime Anlamları:

• Mennâ’: Hayrı engelleyen, çokça meneden, cimrilik eden.
• Li’l-hayr: Hayra, iyiliğe, mala ve faydalı işlere.
• Mu’tedî: Sınırı aşan, haddi aşan, zulmeden.
• Esîm: Günahkâr, çok günah işleyen.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Rabbimiz, Peygamber Efendimiz’e (sallallahu aleyhi ve sellem) hitaben, kendisine karşı çıkan ve bu vasıflarla donanmış kimselere uymamasını emretmektedir. Bu vasıflar, o dönemdeki müşriklerin ileri gelenlerinden bazılarında bulunmakla birlikte, her devirde ve her toplumda görülebilecek kötü ahlâk örnekleridir.

Öncelikle bu kimse, hayrı engelleyen birisidir. Yani elindeki malı, imkânı, gücü ne varsa; iyilik yapılmasına, fakirin fukaranın gözetilmesine, hayırlı işlerin önünün açılmasına mani olur. Cimriliği sadece kendi malını harcamamakla kalmaz, başkalarının da hayır yapmasına engel olur. Bu, mal sevgisinin ve dünya hırsının insanı ulaştırdığı en kötü noktalardan biridir.

İkinci vasfı ise mu’tedî olmasıdır. O, Allah’ın koyduğu sınırları tanımaz, insanların haklarına, mallarına, canlarına ve namuslarına saldırır. Haksızlıkta, zulümde ve düşmanlıkta sınır tanımaz. Haddini aşarak başkalarına eziyet eder.

Üçüncü vasfı ise esîm olmasıdır. O, günahlara dalmış, haramlardan sakınmayan, sürekli isyan hâlinde olan biridir. Küçük büyük demeden günah işler, pişmanlık duymaz ve bu hâlini sürdürür.

Bu âyet, sadece o dönemin müşrikleri için değil, aynı zamanda tüm Müslümanlar için önemli bir uyarıdır. Bir Müslüman, bu tür kötü ahlâka sahip kimselere uymamalı, onların sözlerine ve davranışlarına itibar etmemelidir. Zira bu vasıflar, kişiyi hem dünyada hem de ahirette hüsrana sürükler.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize, güzel ahlâkın önemini ve kötü ahlâktan uzak durmamız gerektiğini hatırlatmaktadır. Bizler, hayrı yayan, iyiliği emreden, sınırları gözeten ve günahlardan sakınan kullar olmaya gayret etmeliyiz. Rabbimiz bizleri, bu kötü vasıflardan uzak, hayırlı ve salih kullarından eylesin. Unutmayalım ki, Allah katında en değerli olanınız, takvâda en ileri olanınızdır. Bu vesileyle, hayır kapılarını açan, engelleyen değil; iyiliği yayan, kötülüğü engelleyen kullardan olmayı Yüce Rabbimizden niyaz ederiz.