Сураи Аль-Калам — Оят 13

1. Маънии калимаҳои эҳтиёҷ ба шарҳ:

• عُتُلٍّ (ъутулл): шахси дағал, бераҳм, бадхулқ ва сахтгир, ки бо мардум бо хушунат муносибат мекунад.
• زَنِيمٍ (занӣм): касе ки ба қавме нисбат дода мешавад, аммо аз онҳо нест; яъне беасл ва бепайванд, ё шахси бадном ва маъруф ба бадӣ.

1. Тафсири оят:

Ин оят идомаи сифатҳои мазамматноки шахсеро баён мекунад, ки Худованд бандагони худро аз пайравӣ кардани ӯ боздоштааст. Дар ин ҷо мефармояд, ки ӯ на танҳо дағалу бадхулқ аст, балки пас аз ҳамаи ин сифатҳои зишт, ҳамчунин занӣм аст — яъне шахсе, ки ба қавму хешовандонаш нисбат дода мешавад, вале дар ҳақиқат аз онҳо нест, ё дар миёни мардум бо бадӣ ва расвоӣ шинохта шудааст. Ӯ шахси дағал, сахтдил ва бераҳм аст, ки на бо нармӣ сухан мегӯяд ва на бо мардум бо некӣ муносибат мекунад. Ҳамин гуна сифатҳо ӯро аз ҳар хайру некӯӣ дур кардаанд. Ин оят, гарчанде дар бораи баъзе аз сарварони мушрикон монанди Валид ибни Муғайра нозил шудааст, аммо дарси ибрат барои ҳамаи мусулмонон аст, то аз чунин шахсони бадсифат пайравӣ накунанд ва худро аз ин хислатҳои зишт пок нигоҳ доранд.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят моро огоҳ мекунад, ки дӯстӣ ва пайравӣ аз шахсони бадхулқ, дағал ва беасл метавонад ба зарари дин ва ахлоқи мо бошад.
• Ислом ба покии насаб, ростқавлӣ ва хушмуомилагӣ бо мардум таъкид мекунад ва ин сифатҳоро сабаби иззату эҳтиром дар дунёву охират мегардонад.
• Қуръон бо чунин оятҳо роҳи рост ва огоҳиро нишон медиҳад, то инсонҳо аз рафтору кирдори бад дурӣ ҷӯянд ва ба сӯи ахлоқи ҳамида ҳаракат кунанд.
• Ин оят моро ба муҳаббат ба Қуръон ва амал ба таълимоти он даъват мекунад, зеро Қуръон китоби ҳидоят ва раҳмат барои ҷаҳониён аст.