Surat Al-Qalam — Ayat 12

1) Tegese tembung-tembung sing perlu dijlentrehake:

• مَنَّاعٍ (Mannā'in): Wong sing kerep banget ngalang-alangi utawa ora gelem menehi barang sing apik marang wong liya, srakah lan pelit.
• لِلْخَيْرِ (Lil-khair): Marang kabecikan, yaiku bandha, ilmu, utawa kabecikan liyane sing kudune diwenehake marang wong liya.
• مُعْتَدٍ (Mu'tadin): Wong sing ngluwihi wates, yaiku wong sing tumindak sawenang-wenang lan ngrusak hak-hake wong liya.
• أَثِيمٍ (Atsīm): Wong sing akeh banget dosane lan kerep nglakoni barang sing dilarang dening Allah.

2) Tegese ayat iki sakabehe:

Ayat iki isih nyambung karo ayat-ayat sadurunge sing nyritakake bab wong-wong sing kudu ora ditiru dening Nabi Muhammad ﷺ. Ing ayat iki, Allah SWT nyebutake telung sifat ala sing diduweni wong-wong kafir mau:

Pisanan, مَنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ — yaiku wong sing pelit banget lan kerep ngalang-alangi kabecikan. Dheweke ora gelem ngetokake bandhane ing dalan sing bener, ora gelem tetulung marang wong sing butuh, lan malah ngalang-alangi wong liya supaya ora entuk kabecikan. Sifat iki nuduhake ati sing keras lan ora ana rasa welas asih marang sesama.

Kapindho, مُعْتَدٍ — yaiku wong sing kerep ngluwihi wates. Dheweke tumindak sawenang-wenang marang wong liya, ngrebut hak-hake wong, nyerang awak, bandha, lan kehormatan wong liya tanpa rasa salah. Dheweke ora nggatekake aturan lan wates sing wis ditetepake dening Allah.

Katelu, أَثِيمٍ — yaiku wong sing akeh banget dosane. Dheweke kerep nglakoni barang-barang sing dilarang dening Allah, ora tau tobat, lan ora wedi marang siksa Allah. Dosa-dosane saya suwe saya numpuk amarga dheweke ora tau ngendhaleni hawa nepsune.

Dadi, ayat iki nggambarake sosok wong sing wis kebak sifat-sifat ala: pelit, sawenang-wenang, lan akeh dosa. Allah SWT nglarang Nabi Muhammad ﷺ lan kabeh wong mukmin supaya ora nuruti wong sing kaya ngono. Sanajan ayat iki asline mudhun gegayutan karo wong-wong kafir tartamtu kaya Al-Walid bin Al-Mughirah, nanging piwulange tetep lumaku kanggo kabeh umat Islam: aja nganti kita duwe sifat-sifat ala mau.

3) Piwulang lan faedah sing bisa dijupuk:

• Ayat iki mulangake marang kita supaya dadi wong sing loman lan seneng tetulung, ora pelit lan ora ngalang-alangi kabecikan.
• Kita kudu ngerti wates lan ora tumindak sawenang-wenang marang wong liya, amarga tumindak ngluwihi wates iku kalebu dosa gedhe.
• Kita dielingake supaya tansah ngendhaleni hawa nepsu lan ora nglakoni dosa, amarga dosa sing numpuk bisa ngrusak ati lan nggawa kita menyang neraka.
• Ayat iki nuduhake yen Islam iku agama sing ngajak marang kabecikan, keadilan, lan kebersihan ati. Sapa wae sing ngetutake ajaran Islam kanthi bener, mesthi bakal dadi wong sing loman, adil, lan ora kena dosa.
• Kita kudu seneng maca lan nggatekake Al-Qur'an, amarga ing kono ana piwulang-piwulang sing bisa nuntun kita menyang dalan sing bener lan nggawe ati kita tentrem.