Qələm surəsi — Ayə 12

Sözlərin izahı:

• مَنَّاعٍ (mənnain): "Mən" kökündən olub, çox qadağan edən, mane olan deməkdir. Yəni xeyir işlərə mane olan, malını Allah yolunda verməyən, xeyirxahlıqdan çox çəkindirən şəxs.
• لِلْخَيْرِ (lil-xeyr): Xeyir üçün, yaxşılıq üçün. Burada həm maddi mal-dövlət, həm də əməli-saleh (yaxşı işlər) nəzərdə tutulur.
• مُعْتَدٍ (mü'tədin): "İ'tida" kökündən olub, həddi aşan, zülm edən, başqalarının haqqına təcavüz edən deməkdir.
• أَثِيمٍ (əsim): "İsm" kökündən olub, çox günah işləyən, günahlara batmış, ası olan şəxs deməkdir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allahın Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) xəbərdarlıq etdiyi o pis xüsusiyyətlərə malik insanlardan uzaq durmağı buyurduğu ayələr silsiləsindəndir. Allah buyurur ki, belə bir kimsə xeyirə mane olan, yaxşılığa qapıları bağlayan bir şəxsdir. O, nə öz malını Allah yolunda xərcləyir, nə də başqalarının yaxşı işlər görməsinə imkan verir. Hətta xeyirə çağıranları da əngəlləyir, insanları yaxşılıqdan uzaqlaşdırır.

Sonra Allah onu "mü'tədin" — həddi aşan kimi vəsf edir. Yəni bu şəxs təkcə xeyirə mane olmaqla kifayətlənmir, həm də başqalarının malına, canına, namusuna təcavüz edir, zülm edir, haqları tapdalayır. O, öz həddini bilmir, Allahın qoyduğu sərhədləri aşır.

Və nəhayət, "əsim" — günahkar. Bu o deməkdir ki, onun bütün bu pis əməlləri davamlıdır, o, günahlara batmış, ası olmuş bir kimsədir. Günah onun üçün adi hala çevrilmişdir.

Bu ayə bizə göstərir ki, belə insanlar cəmiyyətdə fitnə-fəsad toxumu səpən, xeyirə mane olan, zülm edən və günaha batmış kimsələrdir. Allah bizləri onların yollarından uzaq tutsun.

Ey mömin qardaşım! Gör necə gözəl bir dinə sahibik. İslam bizə xeyirə mane olmağı, zülm etməyi və günaha batmağı qadağan edir. Əksinə, bizləri xeyirxahlığa, ədalətə və təmizliyə çağırır. Gəl bu ayədən ibrət götürək: malımızı Allah yolunda xərcləyək, başqalarına zülm etməyək, günahlardan uzaq durağ. Unutmayaq ki, Allah hər bir əməlimizi görür və bizə haqqı ilə müamilə edəcəkdir.