Qələm surəsi — Ayə 18

1) Ayədə izah tələb edən sözlər:

• وَلَا يَسْتَثْنُونَ (və lā yəstəsnūn): "İstisna etmədilər", yəni "inşallah demədilər" mənasındadır. Burada istisna sözü, Allaha bağlılığı ifadə edən "əgər Allah istəsə" deməkdir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, bağ sahiblərinin hekayəsinin davamıdır. Onlar səhər tezdən bağlarının bütün məhsulunu yığmağa qərar verdilər və bunu yoxsullara heç nə verməmək üçün etmək istədilər. Lakin bu qərarı verərkən "inşallah" demədilər, yəni işlərini Allahın iradəsinə bağlamadılar. Onlar öz güclərinə və planlarına arxalanaraq, sabah bağın məhsulunu mütləq yığacaqlarına əmin idilər.

Bu, onların təkəbbürünü və Allahı unutmalarını göstərir. Halbuki hər bir işin baş tutması yalnız Allahın izni ilədir. İnsan nə qədər güclü və qadir olsa da, Allahın iradəsi olmadan heç bir şeyə nail ola bilməz. Onların "inşallah" deməməsi, Allaha qarşı ədəbsizlik və özlərinə həddindən artıq güvənmək idi.

Bu ayə bizə öyrədir ki, hər bir işimizdə, xüsusilə gələcəyə aid planlarımızda Allaha təvəkkül etməli, Onun iradəsini xatırlamalı və "inşallah" deməliyik. Bu, həm Allaha qarşı təvazökarlığın, həm də insanın öz acizliyini dərk etməsinin ifadəsidir.

3) Dəvət və nəsihət:

Əziz qardaşlar və bacılar! Bu ayə bizə çox dəyərli bir dərs verir. Həyatımızda nə qədər plan qursaq da, nə qədər güclü və bacarıqlı olsaq da, hər şeyin Allahın əlində olduğunu unutmamalıyıq. "İnşallah" demək, sadəcə bir söz deyil; bu, qəlbimizin Allaha bağlılığını, Onun qüdrətini tanımağımızı və öz acizliyimizi etiraf etməyimizi göstərir.

Gəlin, hər işimizdə Allahı xatırlayaq, Ona təvəkkül edək və "inşallah" deməyi vərdiş halına gətirək. Bu kiçik söz, qəlbimizi Allaha bağlayır və bizi təkəbbürdən qoruyur. Unutmayaq ki, Allah istəməzsə, heç bir yarpaq belə tərpənməz. Allahın iradəsinə boyun əymək, əsl azadlıq və sülh mənbəyidir.