Аль-Калам сүрәсе — Аять 25

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Гәдәв (غَدَوْا): иртәнге вакытта чыгу, иртә белән юлга кузгалу.
• Һәрд (حَرْدٍ): мәхрүм итү, киртә кую, тыю мәгънәсендә — бу урында ярлыларны бакча җимешләреннән мәхрүм итү нияте.
• Кәдирин (قَادِرِينَ): көчкә ия булучылар, үз көчләренә ышанып, бу эшне башкара алуларына ышанучылар.

Аять тәфсире:

Алар төнлә бакчаларындагы җимешләрне ашарга ниятләгән иделәр, ләкин Аллаһ аларга бәла-каза җибәрде. Әлеге аятьтә Аллаһы Тәгалә аларның иртәнге хәлен сүрәтли: алар иртәнге вакытта, ярлы-фәкыйрьләргә бакча җимешләреннән бернәрсә дә бирмәскә, аларны мәхрүм итәргә дигән катгый ният белән чыктылар. Алар үзләрен бу эшкә тулысынча сәләтле, көчле дип саныйлар иде, ягъни ярлыларны бакчадан читтә тота алачакларына ышанганнар иде. Ләкин аларның бу ниятләре үтәлмәде, чөнки Аллаһ аларның бакчасын төнлә юк итте, һәм алар бакчаларын караңгы, янган кыр кебек хәлдә күрделәр. Бу аларның хәйләкәрлекләре һәм ярлыларга карата саранлыклары өчен Аллаһ тарафыннан җәза иде.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Кеше үз көченә, байлыгына ышанып, Аллаһның көчен онытмасын. Барлык эшләрдә дә Аллаһка тәвәккәл итү зарур.
• Мал-мөлкәтнең хуҗасы чынлыкта Аллаһы Тәгаләдер; Ул теләсә бирә, теләсә ала. Кеше үзен бай итеп хис итсә дә, Аллаһ аны бер мизгелдә фәкыйрь итә ала.
• Ярлыларга ярдәм итү, аларга бирү — мөселманның матур сыйфаты. Бирмәү, саранлык кылу — Аллаһның ачуына сәбәп була.
• Аллаһның җәзасы килгәндә, кешенең көче, байлыгы, хәйләсе бернәрсәгә дә ярамас. Шуңа күрә һәркем Аллаһның рәхмәтенә ирешергә тырышырга тиеш.