Сураи Аль-Калам — Оят 25

1. Маънои калимаҳо:

• وَغَدَوْا: саҳаргоҳон равона шуданд, бомдодон баромаданд.
• حَرْد: манъ кардан, боздоштан; дар ин ҷо маънои қасди манъ кардани камбағалон ва бенавоён аз меваи боғ аст.
• قَادِرِين: тавонмандон, қодирон; яъне худро тавонманд меҳисобиданд, ки нияти бади худро амалӣ кунанд.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи таъоло дар ин оят хабар медиҳад, ки соҳибони боғ саҳаргоҳон бархостанд ва ба сӯи боғи худ равона шуданд. Онҳо дар дил қасди бад доштанд: мехостанд меваи боғро аз камбағалону бенавоён манъ кунанд ва ҳеҷ чиз ба онҳо надиҳанд. Онҳо худро тавонманду қодир мепиндоштанд, ки ин нияти бади худро амалӣ созанд ва гумон мекарданд, ки ҳеҷ чиз ба онҳо монеъ нахоҳад шуд. Вале ин тавонмандӣ ва қудрат танҳо дар гумон ва хаёли онҳо буд, на дар воқеъ; зеро қудрати ҳақиқӣ танҳо аз они Аллоҳи таъолост ва ҳеҷ кас наметавонад иродаи Ӯро боздорад. Ин оят идомаи ҳикояти соҳибони боғ аст, ки пештар қасам хӯрда буданд, ки саҳаргоҳон меваро ҳама чамъ мекунанд ва ба камбағалон чизе намедиҳанд, ва ҳамин нияти бад онҳоро ба ҳалокат расонд.

1. Фоидаҳо:

• Ин оят нишон медиҳад, ки нияти бад ва ҳирси дунё метавонад инсонро аз роҳи рост дур кунад ва ӯро ба ҳалокат бирасонад.
• Қудрату тавонмандии инсон маҳдуд аст; танҳо Аллоҳи таъоло бар ҳама чиз қодир аст. Пас набояд инсон ба қувваи худ такя кунад ва аз ёди Худо ғофил шавад.
• Дар ин оят таъкид мешавад, ки бояд ба камбағалону бенавоён некӣ кард ва онҳоро аз ҳаққи худ манъ накард; ин амал сабаби баракат ва ризои Худованд аст.
• Қиссаи соҳибони боғ дарс аст барои ҳамаи мусулмонон, ки ҳасад, ҳирс ва худписандӣ метавонад неъматҳои Худоро аз байн бибарад.
• Ин оят моро ба таваккул ба Аллоҳ, шукргузорӣ ва некӯкорӣ бо мардум даъват мекунад, то дар дунёву охират комёб шавем.