Аль-Хакка сүресі — Аят 38

1. Сөздердің мағынасы:

• فَلَا أُقْسِمُ: «Жоқ, ант етемін» — бұл жердегі «لا» сөзі антты күшейту үшін келген, теріске шығару мағынасында емес. Яғни, Алла Тағала көрінетін және көрінбейтін нәрселермен ант етіп, айтылған сөздің шындығын бекітеді.
• مَا تُبْصِرُونَ: «Сендер көріп тұрған нәрселер» — адамдардың көзбен көретін барлық жаратылыстар мен құбылыстар.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта «Жоқ, ант етемін сендер көріп тұрған нәрселермен» деп, адамдардың көз алдында анық көрінетін жаратылыстармен ант етеді. Бұл — келесі аяттарда баяндалатын ұлы хабардың, яғни Құран Кәрімнің Алланың сөзі екендігінің шындығын растау үшін келтірілген ант. Мұсылмандарға белгілі болғандай, Алла Тағала өзінің жаратылыстарымен ант етуі — сол нәрселердің құдіреттілігіне емес, оларды жаратқан Жаратушының ұлылығына назар аударту үшін. Көрінетін әлемдегі сансыз жаратылыстар, аспан мен жер, тау мен теңіз, түн мен күндіз — осының бәрі Алланың құдіретінің айғақтары. Осы айғақтармен ант етіп, Алла Тағала адамдарды ойлануға, ақиқатты мойындауға шақырады. Бұл аяттың жалғасында Алла Тағала көрінбейтін нәрселермен де ант ететінін білдіреді, яғни көзге көрінбейтін періштелер, жындар, рухтар және басқа да ғайып әлемінің жаратылыстары да Алланың құдіретіне куә. Осылайша, көрінетін және көрінбейтін барлық жаратылыспен ант етіп, Алла Тағала Құранның шындығын, оның Пайғамбарға (с.а.с.) түсірілген ұлы кітап екендігін бекітеді. Мұндағы басты мақсат — адамдардың Құранды жай ғана ақынның сөзі немесе балгердің сөзі деп қабылдамауы, керісінше, оның Раббымыздың сөзі екенін терең түсінуі.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Алла Тағала өзінің жаратылыстарымен ант етуі — адамды ой мен пайымдауға шақыратын әдіс. Көріп тұрған әлемдегі әрбір жаратылыс — Жаратушының барлығына әрі бірлігіне дәлел.
• Құран Кәрім — ақынның сөзі де, балгердің сөзі де емес, ол — барлық әлемнің Раббысынан түсірілген ұлы кітап. Бұл аят мұны айқын растайды.
• Адам баласы көріп тұрған нәрселерінен ғана емес, көрінбейтін ғайып әлемінен де сабақ алуы керек. Өйткені иман — көрінбейтінге де сенуді қамтиды.
• Құранды оқығанда, оның әрбір аятында Алланың ұлылығы мен даналығы жатқанын түсіну, ол туралы терең ойлану — иманды күшейтеді.
• Алла Тағаланың ант етуі — айтылған хабардың өте маңызды әрі шын екендігін білдіреді. Сондықтан Құранның хабарларына шүбәсіз сену — әрбір мұсылманның парызы.
• Осы аят арқылы адам баласын Құранға құрметпен қарауға, оны терең түсінуге және оның өсиеттерін өмірінде ұстануға шақыру бар. Бұл — иманды нығайтып, Аллаға деген махаббатты арттыратын ұлы мұра.