Haqqa surasi — Oyat 38

Kalimalarning ma'nolari:

• Falā uqsimu: Yo'q, (unday emas), qasam ichaman. Bu yerda "lā" inkor yoki rad etish uchun kelib, so'nggi qasamni tasdiqlaydi.
• Bimā tubsirūn: Sizlar ko'rayotgan narsalar bilan.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda o'zining buyukligi va Qur'onning haq ekanligini isbotlash uchun qasam ichmoqda. U zot ko'z bilan ko'riladigan barcha narsalarga — osmonlar, yer, quyosh, oy, yulduzlar, tog'lar, daryolar, o'simliklar, hayvonlar va inson o'zi guvoh bo'ladigan barcha mavjudotlarga qasam ichadi. Shuningdek, keyingi oyatda ko'zga ko'rinmaydigan narsalarga ham qasam ichadi. Bu qasamlar orqali Alloh taolo Qur'onning O'z kalomi ekanligini, u shoir so'zi yoki kohinlar (folbinlar) gapiga o'xshamasligini, balki u butun olamlarning Robbisi tomonidan nozil qilingan haq kitob ekanligini ta'kidlamoqda. Qasam ichish orqali Alloh taolo bandalarining e'tiborini o'rab turgan olamdagi mo''jizalarga qaratadi — ularning har biri Allohning qudrati va hikmatiga dalolat qiladi. Agar inson atrofidagi mavjudotlarga bir nazar tashlasa, ularning barchasi bir tartib va o'lchov bilan yaratilganini ko'radi va bu buyuk kitobning ham shu yaratuvchining kalomi ekanligiga ishonch hosil qiladi.

Foydalar:

• Alloh taolo o'z bandalariga qasam ichib, Qur'onning haq ekanligini tasdiqlagan ekan, demak bu kitobning ahamiyati va ulug'vorligi juda buyukdir. Har bir musulmon Qur'onni o'qish, tushunish va unga amal qilishga intilishi lozim.
• Atrofimizdagi barcha ko'rinadigan mavjudotlar Allohning qudratiga dalolat qiladi. Bir marta o'ylab ko'rsak, quyoshning botib chiqishi, yulduzlarning sayr qilishi, tog'larning mustahkam turishi — bularning barchasi Allohning buyukligini ko'rsatadi.
• Qur'on shoir so'zi ham, folbin gapi ham emas, balki haq va rost kalomdir. Unga ishonish va amal qilish insonni dunyo va oxirat saodatiga yetaklaydi.
• Inson ko'radigan narsalardan ibrat olishi, ular ustida tafakkur qilishi va yaratuvchining qudratini tan olishi kerak. Bu tafakkur inson qalbini imon bilan mustahkamlaydi.