A'rof surasi — Oyat 105

Kalimalarning ma’nolari:

• حَقِيقٌ – loyiq, munosib, haqli.
• عَلَىٰ أَن لَّا أَقُولَ – (shunga) loyiqki, aytmaslikka.
• بِبَيِّنَةٍ – aniq dalil, hujjat, mo‘jiza.
• فَأَرْسِلْ – qo‘yib yubor, ozod qil.

Tafsir:

Mana, Muso alayhissalom Fir’avnga qarata o‘z da’vatini bayon qilib, shunday dedi: “Men Alloh taologa nisbatan faqat haqni aytishga loyiq va munosib zotdirman. U zotning buyukligi va ulug‘ligi shuni taqozo qiladiki, men Uning nomidan yolg‘onni gapirmayman va Uning diniga hech qanday botil narsani qo‘shmayman. Men o‘z da’vatimning haq ekanligiga ishonch hosil qilishingiz uchun Robbingiz tomonidan aniq va ravshan hujjat — mo‘jiza (qo‘lning oq yorug‘ bo‘lib chiqishi va asoning ajdahoga aylanishi) bilan keldim. Bu mo‘jizalar mening rostgo‘y ekanligimni va haqiqatan ham Alloh tomonidan yuborilgan payg‘ambar ekanligimni tasdiqlaydi. Endi, ey Fir’avn, mening shu da’vatimni qabul qilib, Banu Isroil qavmini ozod qil, ularni qullik va zulmdan xalos et, ular bilan birga yurishimga, Allohga ibodat qilishlari uchun ularni o‘z yurtlariga olib ketishimga izn ber.”

Foydalar:

1. Payg‘ambarlarning eng buyuk fazilatlaridan biri — ularning har doim haqni gapirishlari va Allohga nisbatan hech qachon yolg‘on yoki uydirma narsalarni nisbat bermasliklaridir. Bu esa bizga ham rostgo‘ylikni va har qanday yolg‘ondan saqlanishni o‘rgatadi.
2. Haq da’vat qiluvchi kishi o‘z da’vatining isboti uchun aniq dalil va hujjat keltirishi kerak. Muso alayhissalomning mo‘jizalari kabi, biz ham o‘z so‘zlarimizning to‘g‘riligini isbotlashga intilishimiz lozim.
3. Zulm va jabr-zulm ostida yashayotganlarni ozod qilish, ularning haq-huquqlarini himoya qilish — islomning ulug‘ maqsadlaridan biridir. Muso alayhissalomning Fir’avnga nisbatan bu da’vati, mazlumlar uchun kurashish va ularni qullikdan xalos etishning ahamiyatini ko‘rsatadi.
4. Alloh taoloning yordami va mo‘jizalari faqat Uning roziligi yo‘lida bo‘lgan ishlarga keladi. Kimki haq yo‘lida bo‘lsa, Alloh unga nusrat va g‘alaba beradi.