Аль-Араф сүресі — Аят 105

1. Сөздердің мағынасы:

• حَقِيقٌ — лайық, тиісті, әбден орынды.
• عَلَىٰ أَن لَّا أَقُولَ — айтпауым үшін, айтпауым керек деген мағынада.
• بِبَيِّنَةٍ — анық дәлел, айқын мұғжиза.
• فَأَرْسِلْ — жібер, босат, қоя бер.
• بَنِي إِسْرَائِيلَ — Яғқұбтың (ғ.с.) ұрпақтары, Исраил ұрпағы.

1. Аяттың тәпсірі:

Мұса (ғ.с.) перғауынға былай деді: «Мен Раббым тарапынан жіберілген елші болғандықтан, Аллаһ туралы тек шындықты айтуым — менің парызым әрі маған лайық іс. Мен Ол жайында ешқашан жалған сөз айтпаймын, өйткені менің айтқандарымның бәрі хақ. Мен сендерге Раббыларыңнан анық дәлел — көзге көрінетін мұғжиза әкелдім. Бұл дәлел менің шыншыл екенімді және Раббым тарапынан жіберілген елші екенімді растайды. Ендеше, уа, перғауын, Исраил ұрпақтарын менімен бірге қоя бер! Оларды құлдық пен зорлық-зомбылықтан азат ет, Аллаһқа құлшылық етулеріне мүмкіндік бер!»

Перғауын Исраил ұрпақтарын Юсуф (ғ.с.) қайтыс болғаннан кейін қатты қанауға, құлдыққа салып, ерлерін өлтіріп, әйелдерін қорлауға кіріскен болатын. Мұса (ғ.с.) соларды азат ету үшін келді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Шындықты айту — пайғамбарлардың да, иман келтіргендердің де басты қасиеті. Аллаһ туралы тек хақты айту, Оған жалған нәрсе телуден сақтану — әрбір мұсылманның міндеті.
• Дәлелсіз сөйлемеу. Мұса (ғ.с.) өз сөзін анық мұғжизамен бекітті. Бұл — шақыруда да, пікірталаста да дәлелге сүйенудің маңыздылығын көрсетеді.
• Әділетсіздікке қарсы тұру. Мұса (ғ.с.) қанауға түскен халықты қорғап, олардың бостандығын талап етті. Бұл — әлсіздердің құқығын қорғау, зорлыққа қарсы тұру — иманның бір бөлігі екенін білдіреді.
• Аллаһқа құлшылық ету еркіндігі — әр адамның табиғи құқығы. Аят адамдарды Аллаһқа құлшылық етуге шақырып, олардың жолындағы кедергілерді жоюға үндейді.
• Пайғамбарлардың сенімділігі мен адалдығы. Мұса (ғ.с.) өзінің Аллаһтан келгенін дәлелдеп, халықты тура жолға бастады. Бұл — Аллаһтың елшілеріне деген сенімді нығайтады және олардың үлгісімен өмір сүруге шақырады.