سوره اعراف — آیه 148

## تفسیر آیه ۱۴۸ سوره اعراف

### معنای واژگان:

• حُلِیّ: زیورآلات و جواهرات (طلا و نقره)
• عِجْلًا: گوساله
• جَسَدًا: پیکر و کالبدِ بی‌روح
• خُوَار: صدای گاو (بانگ و نعره گوساله)

### تفسیر آیه:

پس از آنکه موسی علیه‌السلام برای مناجات با پروردگارش به کوه طور رفت و چهل روز از قوم خود جدا شد، قوم او از زیورآلات و طلاهایی که از قبطیان (مصریان) به عاریت گرفته بودند، گوساله‌ای ساختند؛ پیکری بی‌روح که صدایی شبیه صدای گاو از آن برمی‌خاست. این کار توسط سامری انجام شد، اما چون قوم موسی به این عمل رضایت دادند و آن را پذیرفتند، این عمل به همه آنان نسبت داده شده است.

خداوند در این آیه آنان را سرزنش می‌کند که آیا نمی‌دیدند این گوساله با آنان سخن نمی‌گوید و آنان را به راه خیر و درستی هدایت نمی‌کند؟ آیا نمی‌دیدند که این موجود نه نفعی به آنان می‌رساند و نه ضرری را از آنان دفع می‌کند؟ با این حال، آن را به عنوان معبود برگزیدند و به خود ستم کردند؛ زیرا عبادت را برای کسی که شایسته آن نیست قرار دادند و پرستش خدای یگانه را رها کردند و به پرستش موجودی بی‌جان روی آوردند.

### فواید و درس‌های آیه:

1. نشانه‌های معبود حقیقی: این آیه به ما می‌آموزد که معبود حقیقی باید توانایی سخن گفتن، هدایت کردن، سود رساندن و دفع ضرر را داشته باشد. هر معبودی که این ویژگی‌ها را نداشته باشد، شایسته پرستش نیست.
2. هشدار درباره غفلت از یاد خدا: جدایی از رهبر و غفلت از یاد خدا، زمینه‌ساز انحرافات بزرگ اعتقادی می‌شود. مؤمن باید همواره با یاد خدا و پیروی از رهبران الهی، از گمراهی در امان بماند.
3. نقش رضایت به گناه: کسانی که به گناه دیگران رضایت دهند، در گناه آنان شریک هستند. قوم موسی اگرچه خودشان گوساله را نساختند، اما با پذیرش آن، در این گناه بزرگ شریک شدند.
4. ستم به خویشتن: عبادت غیر خدا، در حقیقت ستم به خود انسان است؛ زیرا انسان با این کار، فطرت پاک خود را آلوده می‌کند و از سعادت و رستگاری محروم می‌ماند.
5. محبت به خدا و دوری از شرک: این آیه ما را به پاک‌سازی قلب از هرگونه شرک و دوستی با غیر خدا دعوت می‌کند و نشان می‌دهد که توحید و یکتاپرستی، اساس رستگاری و سعادت انسان است.