سوره اعراف — آیه 183

معانی کلمات:

• أُمْلِي: مهلت میدهم، به تأخیر میاندازم (عذاب را).
• کَیْدِی: تدبیر و گرفتن من (خداوند)؛ اینجا به معنای مؤاخذه و عقوبت الهی است.
• مَتِین: بسیار محکم، استوار و قوی.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به پیامبرش (صلیاللهعلیهوسلم) و مؤمنان دلگرمی میدهد که نگران تکذیب و طغیان کافران نباشند. خداوند میفرماید: من به این کسانی که آیات مرا تکذیب کردند، مهلت میدهم و عذابشان را به تأخیر میاندازم؛ نه اینکه آنها را فراموش کرده باشم، بلکه به آنها فرصت میدهم تا در طغیان و کفر خود غرقتر شوند و گمان کنند که هرگز مجازات نخواهند شد. این مهلت دادن، از روی ناتوانی نیست، بلکه از لطف و حکمت الهی است تا حجت بر آنها تمام شود و در نتیجه، عذابشان در آخرت چند برابر گردد.

اما این تأخیر نباید کسی را فریب دهد؛ زیرا کید و تدبیر خداوند بسیار محکم و قوی است. او به گونهای با آنها رفتار میکند که ظاهر آن مهلت و آرامش است، اما باطن آن خذلان و نابودی است. هیچ قدرت و حیله و نیرویی نمیتواند در برابر اراده خداوند بایستد یا از عذاب او جلوگیری کند. وقتی خداوند اراده کند کسی را بگیرد، هیچ راه فراری برای او باقی نمیماند، حتی اگر سالها در ناز و نعمت زندگی کرده باشد.

فواید و پیامهای آیه:

1. صبر و استقامت در برابر دشمنان: مؤمنان نباید از تأخیر در نصرت الهی ناامید شوند؛ خداوند همیشه مراقب اعمال بندگان است و وعده او حق است.
2. هشدار به غافلان: مهلت و فرصتهای زندگی، نشانه رضایت خداوند نیست؛ بلکه گاهی زمینهساز عذاب بزرگتر است. پس انسان نباید از فرصت توبه و بازگشت غافل بماند.
3. قدرت بیپایان خداوند: هیچ کس نمیتواند از چنگال قدرت الهی بگریزد. این آیه ترس از خدا و خشیت را در دل انسان زنده میکند و او را به اطاعت و بندگی دعوت مینماید.
4. عدالت الهی: تأخیر در مجازات، نشانه عدالت و حکمت خداست؛ زیرا او به همه فرصت میدهد تا راه حق را برگزینند، اما اگر کسی از این فرصت سوءاستفاده کرد، کیفر او حتمی و شدید خواهد بود.