Аль-Араф сүресі — Аят 183

1. Сөздердің мағынасы:

• وَأُمْلِي لَهُمْ: Оларға мұрсат беру, уақыт ұзарту, яғни жазаны кешіктіру.
• كَيْدِي: Менің айла-тәсілім, жоспарым. Бұл жерде «кейд» сөзі Аллаһтың сырттай жақсылық көрсетіп, іштей жазалауын білдіреді.
• مَتِينٌ: Берік, қуатты, мызғымайтын, ешбір күшпен немесе айламен тойтарылмайтын.

1. Тәпсір:

Аллаһ тағала бұл аятта өзінің аяттарын өтірікке шығарғандарға жазаны дереу бермей, оларға белгілі бір уақытқа дейін мұрсат беретінін хабарлайды. Бұл мұрсат — олардың тәубеге келуі үшін емес, керісінше олардың күпірлігі мен қыңырлығы одан әрі артып, күнәсі үстемелеп, ақыреттегі азабы еселенуі үшін берілген мүмкіндік. Олар өздеріне берілген нығметтер мен жақсылықтарды көріп, «бізге ешқандай жаза келмейді» деп ойлайды. Ал шын мәнінде, Аллаһтың оларға деген бұл іс-әрекеті — сырттай жақсылық болып көрінгенімен, іштей оларды құрдымға кетіруге бағытталған мызғымас жоспар. Аллаһтың айла-тәсілі өте берік әрі қуатты: оны ешбір күш те, ешбір айла-шарғы да тойтара алмайды.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Аллаһ тағала күнәһарларға да мұрсат беретінін білу — Оның рақымдылығы мен әділдігінің көрінісі. Бұл бізді тәубеге асығуға шақырады.
• Күнәда қасақана жүру және «жаза кешігіп жатыр» деп алдану — адамды адасушылыққа апаратын қауіпті жол. Сондықтан әр адам өз ісін тез түзетуі керек.
• Аллаһтың жоспары мен әділ үкімі әлсіз емес, керісінше өте берік. Бұл — әділеттілікке деген сенімді нығайтады.
• Ислам — адамды ойлануға, сабырлы болуға және Аллаһтың әр ісінде хикмет бар екенін түсінуге баулитын дін. Бұл аят мұсылманды Аллаһтың разылығына ұмтылуға, нығметтерді дұрыс пайдалануға және күнәдан сақтануға жетелейді.