اعراف سۈرىسى — ئايەت 197

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• تَدْعُونَ: چاقىرىسىلەر، ئىبادەت قىلىسىلەر، ياردەمگە چاقىرىسىلەر.
• مِن دُونِهِ: ئاللاھتىن باشقا، ئاللاھنى قويۇپ.
• لَا يَسْتَطِيعُونَ: قادىر ئەمەس، كۈچى يەتمەيدۇ.
• نَصْرَكُمْ: سىلەرگە ياردەم بېرىش.
• أَنفُسَهُمْ: ئۆزلىرىنى.
• يَنصُرُونَ: ياردەم بېرىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇشرىكلار! سىلەر ئاللاھنى قويۇپ چاقىرىۋاتقان بۇتلىرىڭلار ۋە باشقا مەبۇدلىرىڭلار سىلەرگە ھېچقانداق ياردەم بېرەلمەيدۇ. ئۇلار سىلەرنى بىرەر زىياندىن قوغداپ قالالمايدۇ، بىرەر مۇھتاجلىقىڭلارنى قاندۇرالمايدۇ. ھەتتا ئۇلار ئۆزلىرىگە كەلگەن بىرەر زىياننىمۇ دەپئى قىلالمايدۇ، ئۆزلىرىنىمۇ قوغداپ قالالمايدۇ. ئۇلار پۈتۈنلەي ئاجىز، ھېچقانداق كۈچ-قۇدرەتكە ئىگە ئەمەس. ئەگەر ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئۆزىگە ياردەم قىلالمايدىكەن، ئۇنداقتا سىلەرگە قانداق ياردەم قىلالىسۇن؟ ئۇنداقتا نېمىشقا ئاللاھنى قويۇپ، بۇ ئاجىز، پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان نەرسىلەرگە ئىبادەت قىلىسىلەر ۋە ئۇلاردىن ياردەم تىلەيسىلەر؟

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىنسانلارغا چوڭقۇر بىر ھەقىقەتنى ئۇقتۇرىدۇ: ھەقىقىي ياردەم بېرەلەيدىغان، ھەقىقىي قوغدايالايدىغان يالغۇز ئاللاھتۇر. ئاللاھتىن باشقا چاقىرىۋاتقان ھەممە نەرسە ئاجىز، ئۇلارنىڭ ھېچقانداق كۈچى يوق. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، بىز پەقەت ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىشىمىز، پەقەت ئاللاھتىنلا ياردەم تىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنىڭ ھەممە ئىشىمىزغا قادىر، ئۇ ھەر نەرسىگە كۈچى يېتىدۇ. ئەگەر بىز ئاللاھقا يۈزلەنسەك، ئۇ بىزنى ھەر قانداق قىيىنچىلىقتىن قۇتۇلدۇرىدۇ ۋە بىزگە ياردەم بېرىدۇ. شۇڭا، كېلىڭلار، قەلبىمىزنى پەقەت ئاللاھقا باغلايلى، ئۇنىڭغا ئىخلاس بىلەن ئىبادەت قىلايلى، ھەر قانداق ئەھۋالدا ئۇنىڭدىن ياردەم تىلەيلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي ياردەمچى ۋە ھەقىقىي قوغدىغۇچى قىلىپ قوبۇل قىلسۇن.