سوره اعراف — آيت 20

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• فَوَسْوَسَ: وسوسو ڪيائين، يعني دل ۾ ڀُلائيءَ جو خيال وڌائين.
• الشَّيْطَانُ: شيطان، يعني ابليس.
• لِيُبْدِيَ: تان جو ظاهر ڪري، کولي ڏيکاري.
• مَا وُورِيَ: جيڪو لڪايو ويو هو، جيڪو ڍڪيل هو.
• سَوْآتِهِمَا: ٻنهي جون شرمگاهون (عورتون)، جمع آهي ”سَوْءَة“ جي، جنهن جي معنيٰ آهي اها شيءِ جيڪا شرم جي ڳالهه هجي.
• مَلَكَيْنِ: ٻه ملائڪ.
• الْخَالِدِينَ: هميشه رهڻ وارا، جيڪي نه مرن.

2) تفسير:

پوءِ شيطان ٻنهي (آدم ۽ حوا) جي دلين ۾ ڀُلائيءَ جو خيال وڌو، ته جيئن ٻنهي کي اهو ظاهر ڪري ڏيکاري جيڪو ٻنهي کان لڪايو ويو هو، يعني ٻنهي جون شرمگاهون. شيطان جو مقصد اهو ئي هو ته ٻنهي کي اهڙي ڪم تي آماده ڪري جنهن جي نتيجي ۾ سندن شرمگاهون کلي پون ۽ اهي شرمنده ٿين. ۽ شيطان ٻنهي کي چيو ته: ”اوهان جي رب اوهان کي هن وڻ کان رڳو ان ڪري منع ڪيو آهي ته متان اوهان ٻه ملائڪ ٿي وڃو، يا متان اوهان هميشه رهڻ وارن ۾ شامل ٿي وڃو.“ يعني شيطان اهو ڀوڪ ٻڌايو ته هن وڻ جو ميوو کائڻ سان اوهان کي ملائڪن جهڙي عزت ۽ هميشگيءَ جي زندگي ملندي، ۽ رب اوهان کي رڳو ان ڪري روڪيو آهي ته متان اوهان ان بلند مقام تي نه پهچو. اهڙيءَ طرح شيطان ڪوڙ ۽ فريب سان ٻنهي کي ورغلائڻ جي ڪوشش ڪئي.

3) فائدا ۽ سبق:

• شيطان هميشه انسان جي دل ۾ وسوسا وجهندو رهي ٿو، ان ڪري اسان کي هميشه هوشيار ۽ بيدار رهڻ گهرجي.
• شيطان جو طريقو آهي ته هو ڪوڙ ۽ فريب سان انسان کي گمراهه ڪري، ۽ سچ کي ڍڪي، ڀوڪ ٻڌائي.
• الله جي منع کان انڪار ڪرڻ جو نتيجو هميشه شرمندگي ۽ نقصان هوندو آهي.
• عورت جي پردي ۽ شرمگاهه جي حفاظت اسلام جي اهم تعليم آهي، ۽ ان جو ظاهر ڪرڻ وڏي شرم جي ڳالهه آهي.
• انسان کي گهرجي ته شيطان جي وسوسن کان بچڻ لاءِ الله تي ڀروسو ڪري ۽ ان جي حڪمن تي عمل ڪري.
• اهو سبق آهي ته دنيا جي لالچ ۽ هميشه رهڻ جي خواهش انسان کي غلط رستي تي وٺي سگهي ٿي، ان ڪري اسان کي صبر ۽ تقويٰ اختيار ڪرڻ گهرجي.
• قرآن مجيد ۾ اهڙيون ڳالهيون بيان ڪيون ويون آهن ته جيئن انسان عبرت حاصل ڪري ۽ پنهنجي زندگي سنواري.