سوره اعراف — آیه 65

معانی کلمات:

• عاد: نام قبیله‌ای از قوم عرب که در سرزمین احقاف (بین یمن و عمان) زندگی می‌کردند و به دلیل قدرت و ثروت فراوان، مغرور شده بودند.
• أخاهم: برادرشان؛ یعنی از خودشان و هم‌نسب با آنان، نه از فرشتگان یا بیگانگان.
• هوداً: پیامبر خدا هود علیه‌السلام که از میان همین قوم برانگیخته شد.
• ما لکم من إلهٍ غیره: هیچ معبود برحقی برای شما جز الله وجود ندارد.
• أفلا تتقون: آیا از عذاب و خشم خدا پروا نمی‌کنید و از شرک بازنمی‌ایستید؟

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه داستان پیامبران، به سرگذشت قوم عاد اشاره می‌کند؛ قومی که پس از قوم نوح می‌زیستند و از نظر جسمی بسیار نیرومند و متمدن بودند، اما به جای شکرگزاری، به بت‌پرستی روی آوردند. خداوند از میان خودشان، هود علیه‌السلام را به عنوان پیامبر و برادر دلسوزشان فرستاد تا آنان را به توحید دعوت کند. هود به آنان گفت: ای قوم من! تنها الله را عبادت کنید و او را یگانه بدانید، زیرا هیچ خدایی جز او سزاوار پرستش نیست. او خالق شماست و روزی‌دهنده شماست؛ پس چرا از عذاب و انتقام او نمی‌ترسید و از بت‌هایی که هیچ سود و زیانی برایتان ندارند، نمی‌گذرید؟ این دعوت، سرآغاز تلاش هود برای نجات قومش از گمراهی و شرک بود؛ اما آنان در برابر این دعوت، تکبر ورزیدند و به انکار پرداختند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. محبت و دلسوزی پیامبران: هود علیه‌السلام با عبارت «یا قوم» (ای قوم من) محبت و دلسوزی خود را نسبت به قومش نشان می‌دهد؛ این درس بزرگی است که دلسوزی برای هدایت دیگران، از ویژگی‌های مؤمنان راستین است.
2. توحید، اساس همه دعوت‌ها: نخستین و مهم‌ترین پیام همه پیامبران، دعوت به یکتاپرستی و رهایی از شرک است؛ زیرا توحید، ریشه همه خوبی‌ها و سعادت‌هاست.
3. تقوا، سپر نجات: خداوند با عبارت «أفلا تتقون» انسان را به تقوا و پرهیزگاری دعوت می‌کند؛ تقوایی که انسان را از عذاب الهی بازمی‌دارد و او را به سعادت ابدی می‌رساند.
4. هشدار به مغروران: داستان قوم عاد هشداری است برای همه کسانی که به قدرت، ثروت یا دانش خود می‌نازند و فرمان خدا را نادیده می‌گیرند؛ چرا که عذاب الهی می‌تواند ناگهان دامن‌گیرشان شود.
5. هم‌نسبی پیامبر با قومش: فرستادن پیامبر از جنس خود مردم، نشانه لطف و رحمت خداست تا حجت بر آنان تمام شود و راه عذر بسته باشد.